بررسی تأثيرپذيری شعر از انقلاب/1
رضا اسماعيلی:
جانمايه اصلی شعر انقلاب، ترسيم آرمان‌های دينی است

 

 

 

 

 

 

گروه ادب: يك مدرس ادبيات دانشگاه تهران با اشاره به اين كه خميرمايه و جانمايه اصلی شعر انقلاب، ترسيم آرمان‌های انقلابی، دينی و اسلامی است، تصريح كرد: روايت حماسه‌آفرينی‌های ملت ايران و رزمندگان اسلام در طول هشت سال دفاع مقدس و تبيين آرمان‌ها و ارزش‌های مقدس انقلاب از جمله دستاوردهای اين نوع شعرسرايی است.

رضا اسماعيلی، شاعر انقلابی و مدرس ادبيات دانشگاه تهران در گفت‌وگو با خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا)، با اشاره به تعريف شعر و ادبيات انقلاب گفت: شعر انقلاب شعری است كه در آن شاهد تجلی ارزش‌ها و آرمان‌های انقلابی هستيم و در اين نوع شعر، فراز و نشيب‌های تاريخ انقلاب اسلامی توسط شاعران به تصوير كشيده شده است و شاعران با هنرمندی سيمای روشن رهبری، انقلاب و تاريخ انقلاب اسلامی را با زبان شعر بازگو کرده اند .

وی، خميرمايه اصلی شعر انقلاب را ترسيم آرمان‌های انقلاب اسلامی خواند و افزود: خميرمايه و جانمايه اصلی شعر انقلاب، ترسيم آرمان‌های انقلاب، روايت حماسه‌آفرينی‌های ملت ايران و رزمندگان اسلام در طول هشت سال دفاع مقدس و همچنين تبيين آرمان‌ها و ارزش‌های مقدس انقلاب است.

اسماعيلی در پاسخ به اين سؤال كه « شعر بر انقلاب تأثير گذاشته است يا پيروزی انقلاب اسلامی بر شعر اثرگذار بوده » ، اظهار كرد: هر دو حالت را می‌شود بيان كرد؛ يعنی اين تأثير متقابل بوده است و شعر و ادبيات از انقلاب تأثير پذيرفته و هم انقلاب بر شعر و ادبيات معاصر اثر گذاشته است.

نطفه شعر انقلاب در حوزه هنری بسته شد

به عقيده اين مدرس ادبيات دانشگاه تهران، بعد از پيروزی انقلاب، نسلی از شاعران انقلابی متولد شدند كه پايگاه اصلی آنها حوزه هنری سازمان تبليغات اسلامی كه در آن زمان به  « حوزه انديشه و هنر اسلامی » شهرت داشت، بود.

وی با بيان اين كه هسته اوليه شعر انقلاب در حوزه هنری شكل گرفت، تصريح كرد: نسل اول شاعران انقلاب اسلامی با جلساتی كه در حوزه برگزار می‌كردند و با نمونه‌سازی‌هايی كه انجام می‌دادند، مسير شعر انقلاب را هموار كردند و راه را به شاعرانی كه می‌خواهند بعد از خودشان طی طريق كنند، نشان دادند.

اسماعيلی، ميزان تأثيرپذيری شعر انقلاب اسلامی از شاعران و ادبيات را مورد اشاره قرار داد و بيان كرد: ما در ادبيات قبل از انقلاب بيشتر در مسیر شعر نيمايی و سپيد حركت می‌كرديم و قالب های سنتی و كلاسيك ما مهجور واقع شده بود و جوانان به خاطر فضای فرهنگی حاکم بر جامعه ، استقبال چندانی از اين قالب ها نمی‌كردند.

 

 

 

سيدجمال‌الدين اسد‌آبادی، محمد عبده، سيد قطب، شهيد مطهری و جلال آل‌احمد را از جمله كسانی كه نهضت بازگشت به خويشتن را آغاز كردند، تأكيد داشتند كه بايد از خودباختگی در برابر غرب فاصله بگيريم و به يك نوع خودباوری ملی برسيم .

 

اين شاعر پيشكسوت كشورمان ادامه داد: در آن دوران بيشتر شعرها نيمايی و سپيد بود، از اين رو اگر انقلاب اسلامی به وقوع نمی‌پيوست، اين جريان ادامه پيدا می‌كرد و قالب‌های اصيل شعر فارسی همچون غزل، مثنوی، قطعه، قصيده، دوبيتی و رباعی كه در حاشيه قرار داشتند، همچنان در مظلوميت به سر می‌بردند.

بازگشت شاعران انقلاب به اصالت‌های فرهنگی و دينی

 

وی در ادامه گفت: انقلاب اسلامی بازگشت به اصالت‌های ملی و مذهبی بود . قالب‌های اصيل شعر فارسی نیز جزء سرمايه كلان ادبی ما هستند و اكثر شاهكارهای ادبی ما در قالب كلاسيك سروده شده اند . قله‌های ادبی ايران چون فردوسی، حافظ و مولانا نیز اکثر شاهکارهای ادبی خود را در قالب‌های كلاسيك سروده‌ و در اين حوزه شعرهای مانا و فاخری را عرضه كرده‌اند؛ از اين رو ذات انقلاب اسلامی كه احيای ارزش‌های دينی بود و بر آموزه‌های وحيانی و قرآنی استوار شده بود، سعی كرد قالب‌های ادبی فارسی را احياء كند.

اسماعيلی در تبيين گفته خود اظهار كرد: در اين راستا شاعران انقلاب به نوعی به اصالت‌های فرهنگی باز گشتند كه روشنفكران دينی ما از اين موضوع به عنوان « بازگشت به خويشتن » نام می‌برند.

اين شاعر انقلابی سيدجمال‌الدين اسد‌آبادی، محمد عبده، سيد قطب، شیخ محمد خیابانی ، شهيد مطهری و جلال آل‌احمد را از جمله كسانی كه نهضت بازگشت به خويشتن را آغاز كردند ياد كرد و افزود: اين افراد در فضای روشنفكری دينی جامعه، نهضت بازگشت به خويشتن را آغاز كردند و حرف‌شان اين بود كه ما بايد اصالت‌های ملی و دينی خود را احيا كنيم.

وی اظهار كرد: اين افراد در نقش مصلحان اجتماعی تأكيد داشتند كه بايد از خودباختگی در برابر غرب فاصله بگيريم و به يك نوع خودباوری ملی برسيم. به همين دليل روی سنت‌ها و اصالت‌های ملی و دينی تأكيد كردند .

 

پيروزی انقلاب، تلفيق خجسته ای  

بين شعر نيمايی و شعر سنتی ايجاد كرد

اين مدرس ادبيات ادامه داد: زنده‌ ياد سيدحسن حسينی، قالب رباعی را بعد از انقلاب احياء كرد و اشعار بسيار زيبايی با مضامين اسلامی و دينی عرضه كرد كه در مجموعه اشعارش موجود است.

 

 اسماعيلی:

تلفيق خجسته‌ای كه بين ارزش‌های شعر نيمايی و اصيل ايجاد شد، تلفيق مباركی بود و سبب بالندگی شعر و ادبيات شد و تأثيری بود كه ادبيات انقلاب اسلامی از ادبيات پيش از انقلاب و از شاعران آزاد سرا و نيمايی سرا گرفت و بر روی ادبيات معاصر نيز تاثير گذاشت .

 

وی همچنين از قيصر امين‌پور ياد كرد كه در اين راستا به فعاليت پرداخت و گفت: در اين حوزه افرادی همچون نصرالله مردانی قالب غزل را احياء كردند و غزل حماسی وامدار اين شاعران است و ديگر شاعران انقلاب اسلامی نيز در همين مسير طی طريق كردند.

اسماعيلی تصريح كرد: شاعران نسل اول انقلاب با حفظ و بهره‌برداری از ويژگی‌ها و قابليت‌های ادبی شعر نيمايی و نو، با دميدن روح نو آوری در قالب غزل، قصيده، مثنوی و رباعی، تلفيقی هنرمندانه‌ بين شعر نيمايی و شعر اصيل فارسی ايجاد كردند و هر چند يك شاعر كه در قالب غزل شعر گفته، ولی گويش و لهجه نيمايی در آن قابل رصد است؛ يعنی زبان شعر بسيار باطراوات و امروزی است، اما كسی كه اين شعر را سروده، از قابليت‌ها و توانمندی‌های قالب‌های نيمايی و شعر آزاد بهره برده است.

وی در ادامه با اشاره به اين تلفيق خجسته، بيان كرد: تلفيق خجسته‌ای كه بين ارزش‌های شعر نيمايی و اصيل ايجاد شد، تلفيق مباركی بود و سبب بالندگی شعر و ادبيات شد و تأثيری بود كه ادبيات انقلاب اسلامی از ادبيات پيش از انقلاب و از شاعران آزادسرا و نيمايی‌سرا گرفت و بر روی ادبيات معاصر نيز تاثير گذاشت.

اسماعيلی با اشاره به آشتی شاعران با آموزه‌های دينی، گفت: كسانی كه تا پيش از پيروزی انقلاب اسلامی با دين قهر كرده بودند و با ارزش‌ها و سنت‌های ملی بيگانه بودند و ورود به اين حوزه را كسر شأن خود می‌دانستند و شرم داشتند كه از اسلام، مردم و خدا صحبت كنند، با پيروزی انقلاب و مشاهده احيای جامعه توسط دين و قابليت اداره جامعه توسط دين، رويكردشان تغيير كرد.

وی تصريح كرد: اين گروه از شاعران با بهره‌گيری از آموزه‌های دينی شعر سرودند و شاعرانی كه شعر نيمايی و منثور می‌گفتند و در قالب‌های آزاد طبع‌آزمايی می‌كردند، از دفاع مقدس و انقلاب تأثير پذيرفتند كه نشانه‌های اين تأثيرپذيری در آثار آنها قابل رديابی است.

 

بررسی تأثيرپذيری شعر از انقلاب/2
اسماعيلی:
پيروزی انقلاب اسلامی، شعر و دين را آشتی داد/ پرداختن به مضامين دينی؛ شاخصه شعر انقلاب

 

گروه ادب: مدرس ادبيات دانشگاه تهران با مقايسه فضای فرهنگی قبل و بعد از انقلاب اظهار كرد: با پيروزی انقلاب اسلامی شعر و دين آشتی كردند و شاعران با سرودن شعرهای دينی و برگشتن به اصالت خود در زير چتر شاخصه اصلی شعر انقلاب جای گرفتند.

رضا اسماعيلی، شاعر انقلاب و يك مدرس ادبيات دانشگاه تهران

رضا اسماعيلی، شاعر انقلابی و مدرس ادبيات دانشگاه تهران، در گفت‌وگو با خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا)، با اشاره به ويژگی‌های شعر انقلاب گفت: برخی مؤلفه و ويژگی‌های شاخص در شعر انقلاب وجود دارد كه بايد نسبت به آنها شناخت پيدا كرد و آن را با شعر شاعران جوان انطباق داد و سپس ديد كه آيا آنها از شاعران نسل اول انقلاب پيروی كرده و در مسير آنها گام برداشته‌اند. آيا در نقطه بالاتری هستند يا از آن مسير جدا شده‌اند يا اين اشتراكات هنوز وجود دارد.

وی، استفاده از قالب‌های سنتی توسط شاعران نسل اول را يكی از ويژگی‌های شعر انقلاب خواند و افزود: شعر انقلاب توانست قالب‌های سنتی همچون غزل، دوبيتی، مثنوی، رباعی و قصيده را احياء كند؛ از اين رو است كه حجم فراوانی از آثار شاعران انقلاب در اين قالب‌ها سروده شده است و به عنوان مثال ديده می‌شود كه در يك مجموعه شعر، 85 درصد از شعرها در قالب كلاسيك بوده و بقيه در قالب سپيد و نيمايی است.

وجود فضای دين‌گريزی در شعر قبل از انقلاب

اسماعيلی، شاخصه دوم و اصلی در شعر انقلاب را بازگشت به ارزش‌های دينی و پرداختن به مضامين دينی عنوان و اظهار كرد: قبل از انقلاب به خاطر فضايی كه وجود داشت، يك فضای سنگينی عليه دين ايجاد شده بود كه هنرمندان و شاعران معمولاً سعی می‌كردند وقتی اثری را خلق كرده و شعری می‌گويند، از عباراتی استفاده كنند كه يا نسبتی با دين نداشته باشد و يا ضددين باشد؛ در واقع يك نوع دين‌گريزی در شعر قبل از انقلاب احساس می‌شد.

وی ادامه داد: در فضای فرهنگی قبل از انقلاب، فضای روشنفكری حاكم و شعر در انحصار خواص و شاعران ارتباط‌شان با مردم قطع بود؛ چرا كه شاعران خود را در يك مجامع خصوصی و انحصاری محدود كرده بودند و برای خواص شعر می‌گفتند، نه برای مردم كوچه و بازار.

 مدرس ادبيات دانشگاه تهران:

شعر انقلاب توانست قالب‌های سنتی همچون غزل، دوبيتی، مثنوی، رباعی و قصيده را احياء كند؛ از اين رو است كه حجم فراوانی از آثار شاعران انقلاب در اين قالب‌ها سروده شده است و به عنوان مثال ديده می‌شود كه در يك مجموعه شعر، 85 درصد از شعرها در قالب كلاسيك بوده و بقيه در قالب سپيد و نيمايی است

اسماعيلی در توضيح فضای فرهنگی قبل از انقلاب بيان كرد: شاعران در اين برهه از زمان، به دغدغه‌های مردم و آرمان‌های آنها بی‌توجه بودند و سعی می‌كردند به نوعی غربزدگی و دين‌گريزی را در شعرهای خود ترويج كنند كه اين شعرها، شعرهای روشنفكرانه‌ای بود؛ روشنفكرانه، نه به معنای مثبت، بلكه به معنای سلبی و منفی آن.

داور كنگره شعر دفاع مقدس در ادامه گفت: يك فضای روشنفكری كه با مردم فاصله داشت و از جنس مردم نبود در اين دوران مطرح بود، ولی با پيروزی انقلاب اسلامی شعر به اصالت و هويت‌های اصلی و دينی خود بازگشت و شاعران باز هم با پناه بردن به دين، آموزه‌های دين را در شعرهای خود اشاعه داده و بيان كردند.

نقش و بوی قرآنی در شعر شاعران امروز مشهود است

اسماعيلی با بيان اينكه شاعران با سرودن شعرهای دينی و برگشت به اصالت خود در زير چتر دين قرار گرفتند، تصريح كرد: نقش و بوی قرآنی در شعر شاعران امروز مشهود است و آنها از آيات، روايات و احاديث فراوانی به كرات استفاده كرده‌اند؛ گاهی يك آيه يا مضمون آن به صورت ترجمه شده در شعر بيان شده و گاهی اساتيد قرآنی قصص قرآنی را روايت كرده‌اند و الهام از قيام حسينی در شعرها فراوان است و اين نشانه‌های تأثيرپذيری شاعران امروزی از دين به شمار می‌آيد.

وی در ادامه، مردم‌گرايی و مردم‌باوری در شعر انقلاب را مورد تأكيد قرار داد و بيان كرد: اين يكی از شاخصه‌های مهم است كه نشان می‌دهد شعر انقلاب مخاطب‌انديش است و دغدغه‌های مردم جامعه را مورد توجه قرار می‌دهد و ارزش‌های و آرمان‌هايی را كه برای مردم ارزشمند است، در شعرها تجلی می‌يابد.

عضو شورای شعر آئينی رسانه ملی، شعر شاعران انقلاب را آرمانگرا و آرمانخواه دانست و گفت: اين امر بيانگر ارزش‌ها و آرمان‌های مقدس انقلاب اسلامی است و اين سبب می‌شود كه ذهن و زبان شاعران به ذهن و زبان مردم نزديك و پيوند عاطفی و دينی بين آنها برقرار شود و از اين رو مردم از شاعران انقلاب در نشست‌های ادبی با آغوش باز استقبال می‌كنند كه استقبال نشان از پيوند خجسته‌ای است كه بين مردم و شاعران ايجاد شده است.

اسماعيلی در ادامه، شاخصه ديگر شعر انقلاب را پرهيز از مفاخره و خودستايی عنوان كرد و افزود: معمولاً چون مخاطب شعر پيش از اين خواص بودند، از اين رو شاعران در مقابل ديگران خودستايی و تعريف می‌كردند و شعر خود را برتر و بالاتر می‌ديدند؛ در حالی كه در شعر انقلاب به اين صورت نيست و نوعی خودتحقيری و خودنقدی مشاهده می‌شود.

 اسماعيلی:

در شعر شهدا نوعی، محاسبه و مراقبه وجود دارد كه به خود يادآوری می‌كنند نبايد منحرف شويم بلكه بايد حافظ و پاسدار آرمان‌ها باشيم؛ در واقع حالتی از خودتحقيری در شعرهای شاعران انقلاب ديده می‌شود كه قابل بررسی است

وی با بيان اينكه مخاطبان اصلی شاعران انقلابی مردم هستند، اظهار كرد: اين مخاطبان كسانی هستند كه با ايثار مال و جان‌شان، خود را فدای آرمان‌های انقلاب كردند و شاعران در برابر اين انسان‌های بزرگ، كم می‌آورند و نمی‌توانند مفاخره كنند.

وجود محاسبه و مراقبه در شعر انقلاب و شهدا

اين شاعر افزود: از اين رو سر تعظيم فرود می‌آوردند يا با افتخار به مدح و ستايش جانبازان، خانواده‌های شهدا و شهدا می‌پرداختند؛ چرا كه با وجود اين قله‌‍‌های نورانی، جای مفاخره و خودستايی نيست و از اين روست كه در شعر شاعران انقلاب نوعی خود اتهام‌زنی و خود كوچك‌بينی وجود دارد تا به خود و مردم يادآوری كنند كه بايد به ارزش‌های انقلاب پايبند باشند.

اسماعيلی اظهار كرد: همان طور كه در شعر قيصر امين‌پور می‌خوانيم، «مبادا خويشتن را واگذاريم/ امام خويش را تنها گذاريم/ ز خون هر شهيدی لاله‌ای رست/ مبادا روی لاله پا گذاريم» كه اين شعر ما را به پايبندی به ارزش‌ها و آرمان‌های انقلاب دعوت كرده و يادآور می‌شود كه بايد حافظ ارزش‌ها و آرمان‌های انقلاب باشيم.

اسماعيلی افزود: در شعر شهدا نوعی محاسبه و مراقبه وجود دارد كه به خود يادآوری می‌كنند نبايد منحرف شويم، بلكه بايد حافظ و پاسدار آرمان‌ها باشيم؛ در واقع حالتی از خودتحقيری در شعرهای شاعران انقلاب ديده می‌شود كه قابل بررسی است. از جمله در شعر بهروز ياسمی كه می‌گويد «ببخش اگر غزل عاشقانه می‌گفتم/و از حماسه رزم شما نمی‌گفتم/مرا ببخش برادر غزل حرامم باد/و عشق تا به ابد از ازل حرامم باد/تو و هنوز رشادت تو و سرافشانی/من و هميشه خجالت من و پشيمانی» كه در بيت بيت اين شعر شاعر خود را سرزنش می‌كند كه من از قافله رزمندگان عقب ماندم. رزمندگانی كه با جانفشانی و ايثار جان و مال خود از نواميس مردم ايران پاسداری كردند.

وی ادامه داد: در شعر قيصر امين‌پور نيز می‌خوانيم؛ «عمری به جز بيهوده بودن سر نكرديم/تقويم‌ها گفتند و ما باور نكرديم/در خاك شد صد غنچه در فصل شكفتن/ما نيز جز خاكستری بر سر نكرديم/بی‌دست و پاتر از دل خود كس نديديم/زانرو كه رقصی با تن بی‌سر نكرديم» و در شعر عليرضا قزوه كه می‌‍‌گويد؛ «چرا چون خار فرسودم در اين باغ/چرا بی‌داغ آسودم در اين باغ/گلستان٬ در گلستان لاله روييد/چه می‌شد لاله‌ای بودم در اين باغ» كه همه اين شعرها نوعی از حسرت به حال خود خوردن را نشان می‌دهد كه شاعر خود را عقب‌تر از قافله شهدا می‌بيند كه اين نمونه، بيانگر ارزش در شعر انقلاب است.

 

 

بررسی تأثيرپذيری شعر از انقلاب/3
اسماعيلی:
حنجره شاعران امروز، وقف بيان حماسه‌ مردم و مبانی قرآن كريم شده است

گروه ادب: يكی از مدرسان ادبيات دانشگاه تهران با بيان اينكه با پيروزی انقلاب اسلامی، روح حماسی در كالبد شعر دميده شد، تأكيد كرد: حنجره شاعران نسل امروز وقف بيان و به تصوير كشيدن رشادت‌ها و حماسه‌های مردم ايران در طول دوران جنگ تحميلی و مبانی قرآن كريم شده است.

رضا اسماعيلی، شاعر انقلابی و مدرس ادبيات دانشگاه تهران

رضا اسماعيلی، شاعر انقلابی و مدرس ادبيات دانشگاه تهران در گفت‌وگو با خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا)، استكبار‌ستيری و بيگانه‌ستيزی در شعر انقلاب را از شاخصه‌های آن عنوان كرد و گفت: در شعر انقلاب عنصر حماسه بسيار برجسته است و شاعران انقلاب با صلابت و بيان حماسه و لهجه حماسی خطاب به دشمنان رجز‌خوانی می‌كنند و به خاطر دست‌اندازی به خاك وطن هشدار می‌دهند و بيان می‌كنند كه ما ملتی هستيم كه برای حفظ نواميس ملی تا پای جان ايستاده‌ايم و اين روح در كالبد شعر شاعران انقلاب دميده شده است.

وی در پاسخ به اينكه آيا شاعران امروز هم در اين مسير حركت می‌كنند، افزود: شاعران امروز در برخی از موارد جلوتر از شاعران انقلاب هستند، البته نبايد فراموش كرد كه شعر انقلاب شعری است كه بعد از انقلاب متولد شد و می‌توان گفت روز تولد شعر انقلاب، 12 بهمن است كه با ورود حضرت امام به خاك وطن اين جريان خجسته و مبارك آغاز شد؛ هر چند شاعرانی قبل از آن بودند كه طلايه‌دار شعر انقلاب بوده‌اند.
بخش دوم مصاحبه را اينجا بخوانيد!

اسماعيلی با اشاره به شعر پيش از انقلاب گفت: شعر پيش از انقلاب به معنی شعر انقلاب نبود و قبل از آن شعرهای چريكی و حماسی داشتيم كه بيشتر رنگ و بوی شعر دوران مشروطه را می‌داد و شاعر شاعران، دينی نبود و آنها تقيدی به ارزش‌های مذهبی نداشتند و صرفاً برای مبارزه با نظام ستم‌شاهی و طاغوت دست به سرودن شعر زدند و پرخاش و خشم خود را به نظام باطل اعلام می‌كردند.

شاعران پيش از انقلاب، تقيدی به ارزش‌های دينی نداشتند

وی ادامه داد: اين به معنای اين نبود كه شعر پيش از انقلاب رنگ و بوی دينی داشته باشد، اين شعر به نوعی شعر انقلاب بود اما تعريفی كه امروز از شعر انقلاب داريم با آن همخونی و همخوانی نداشت.

اسماعيلی با بيان اينكه شعر انقلاب آئينه ارزش‌ها و آرمان‌های ملی، اسلامی و قرآنی است، اظهار كرد: در شعر انقلاب شاهد سيمای اسطوره‌های ملی و هم اسوه‌های دينی و قرآنی هستيم و شاعر هم از آرش، رستم و كاوه آهنگر نام می‌برد كه نسبت به اسطوره‌های ملی تعصب دارد.

شعر پيش از انقلاب، شعری دين‌گريز بوده است

اين مدرس ادبيات دانشگاه افزود: در كنار اين موارد، شاعر به اسوه‌های دينی همچون حضرت اباعبدالله(ع)، حضرت ابوالفضل(ع)، حضرت فاطمه(س) و حضرت زينب(س) عرض ارادت می‌كند؛ از اين رو توجه به اسوه‌های ملی و دينی در شعر انقلاب صورت گرفته است.

 اسماعيلی:

مردم هيچ وجه مشتركی بين خود و شعر و شاعر نمی‌ديدند كه به شعر و شاعر علاقه‌مند شدند اما بعد از انقلاب شاعران بسياری از ميان مردم برخاستند و بيشتر آن‌ها پاسدار انقلاب بودند و در همان سنگر دست به خلق آثار ادبی می‌زدند و بعد از پايان جنگ نيز شعر خود را با همان روحيه ادامه دادند

وی با بررسی شعر پيش از انقلاب تصريح كرد: در شعر پيش از انقلاب، هيچ نشانی از اسوه‌ها و الگوهای دينی و حرفی از امام حسين(ع) و حضرت زينب(س) نيست و شعر به معنای امروز انقلابی در آن زمان وجود ندارد.

اين شاعر پيشكسوت كشورمان به عنوان مثال فرخی‌يزدی از شاعران آزادی‌خواه قبل از انقلاب و دوران مشروطه را مثال زد و گفت: وقتی شعرهای او را با شعر نصرالله مردانی مقايسه می‌كنيم، آن چيزی را كه در شعر مردانی وجود دارد و شعر فرخی‌يزدی ندارد، پيوند با ارزش‌ها و اسوه‌های دينی است. در شعرهای مردانی حرف از حماسه است و اسوه‌های دينی در آن برجسته شده‌اند، اما در شعرهای پيش از انقلاب چنين نيست.

اسماعيلی با اشاره به وجود روايات و احاديث در شعر شاعران انقلاب بيان كرد: در شعر شاعران پيش ار انقلاب همچون فرخی‌يزدی، اشعار بيشتر اشاره به اسطوره‌های ملی دارد و شاعر تعطبی نسبت به اسوه‌های دينی نداشته است و اين به خاطر اين بوده كه شعر پيش از انقلاب شعری دين‌گريز بوده و اين پيوند در شعر انقلاب به وجود آمده است.

شاعران انقلاب با آموزه‌های وحيانی آشتی كردند

وی با اشاره به دلايل دين‌گريزی در شعر پيش از انقلاب گفت: پيش از انقلاب به خاطر فضای روشنفكری كه بر جامعه حاكم شده بود، ارتباط شاعر و نويسنده با مردم قطع بود و كار او برای خواص بود، نه عامه مردم؛ از اين رو و برای خواص دست به خلق اثر می‌زد.

به گفته اين مدرس ادبيات دانشگاه تهران، در آن دوران مردمی كه زير بار ستم و تبعيض‌ها بودند، مجالی برای ديدن اين آثار هنری و ادبی نداشتند و اگر اين امكان هم فراهم می‌شد، می‌ديدند كه همه چيز با زندگی آنها متفاوت است.

اسماعيلی ادامه داد: مردم هيچ وجه مشتركی بين خود و شعر و شاعر نمی‌ديدند كه به شعر و شاعر علاقه‌مند شوند، اما بعد از انقلاب شاعران بسياری از ميان مردم برخاستند و بيشتر آنها پاسدار انقلاب بودند و در همان سنگر دست به خلق آثار ادبی می‌زدند و بعد از پايان جنگ نيز شعر خود را با همان روحيه ادامه دادند.

خبرگزاری قرآنی ( ایکنا )

دوشنبه 30 بهمن 1391 09:02:06             شماره‌ خبر :1189767

  

خبر

 

یک مدرس دانشگاه :

درگذشت جوينی، خسرانی بزرگ برای جامعه دانشگاهی است

 

 

رضا اسماعيلی، شاعر، نويسنده و مدرس ادبيات دانشگاه تهران در گفت‌وگو با خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا)، با تاكيد بر گراميداشت افراد در زمان حياتشان گفت: از دست دادن شخصيت‌های علمی هميشه باعث تاسف است. بزرگانی كه همواره در طول ساليان دراز عمر و فرصت خود را صرف خدمت به جامعه و مردم كرده‌اند.
 

وی گفت: گراميداشت افراد در زمان حياتشان بسيار ارزشمند است و بايد بر اين مسئله توجه داشته باشيم كه اشخاصی كه عمر گرانبهای خود را در خدمت علم و دانش می‌گذارند، شايسته تقدير هستند و اهتمام ما نسبت به همه اين اساتيد و بزرگان حائز اهميت بسيار است.
 

اسماعيلی همچنين به ايجاد خلأ در از دست دادن بزرگانی همچون جوينی اشاره كرد و افزود: گرچه ما دارای بنيه علمی قوی هستيم، اما از دست دادن افرادی كه هم محقق بوده‌اند و هم از اساتيد برجسته حوزه خود، نوعی خسران به شمار می‌آيد و نمی‌توان جای خالی اين افراد را پُر كرد و به واقع از دست دادن عزيزالله جوينی نوعی خسران برای جامعه دانشگاهی به شمار می‌آيد.
 

عزيزالله جوينی زاده‌ سال 1304 در شهر اسفراين، بعد از دريافت مدرك دكتری خود، به تدريس در دانشگاه تهران مشغول و از دانشكده ادبيات دانشگاه تهران بازنشسته شد. او بيش از 80 مقاله در حوزه‌های مختلف ادبيات منتشر كرده است. همچنين ترجمه‌های بسياری از عربی و انگليسی به زبان فارسی دارد.
 

از ميان كتاب‌های او به اين عنوان‌ها می‌توان اشاره كرد: «تصحيح و شرح فرهنگ مجموعه الفرس»، «تصحيح مفردات قرآن»، «تصحيح تفسير نسفی» (ترجمه‌ای كهن از قرآن به فارسی موزون و مسجع)، «تصحيح فرهنگ مصادره اللغله»، «تصحيح نهج‌البلاغه»، «شرح واژگان دشوار و برگردان همه ابيات شاهنامه» (از دست‌نويس موزه فلورانس)، «نبرد انديشه‌ها در داستان رستم و اسفنديار»، «داستان زال و رودابه» (از دست‌نويس موزه فلورانس)، «داستان فرود سياوش» (از دست‌نويس موزه فلورانس)، «داستان بيژن و منيژه» و «داستان رستم و سهراب» (از نسخه فلورانس).
 

عزيزالله جوينی بعد از كمای سه‌ روزه در پی خون‌ريزی داخلی، حدود ساعت 2 بامداد امروز، 25 بهمن‌ماه در تهران‌كلينيك درگذشت.
 

خبرگزاری قرآن - چهار شنبه ۱۵ بهمن ۱۳۹۱ - گروه ادب

 

مصاحبه با خبرگزاری قرآن

 

 

بررسی تأثيرپذيری شعر از انقلاب/1

رضا اسماعيلی:

جانمايه اصلی شعر انقلاب، ترسيم آرمان‌های دينی است

 

 

 

 

 

 

 

گروه ادب: يك مدرس ادبيات دانشگاه تهران با اشاره به اين كه خميرمايه و جانمايه اصلی شعر انقلاب، ترسيم آرمان‌های انقلابی، دينی و اسلامی است، تصريح كرد: روايت حماسه‌آفرينی‌های ملت ايران و رزمندگان اسلام در طول هشت سال دفاع مقدس و تبيين آرمان‌ها و ارزش‌های مقدس انقلاب از جمله دستاوردهای اين نوع شعرسرايی است.

رضا اسماعيلی، شاعر انقلابی و مدرس ادبيات دانشگاه تهران در گفت‌وگو با خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا)، با اشاره به تعريف شعر و ادبيات انقلاب گفت: شعر انقلاب شعری است كه در آن شاهد تجلی ارزش‌ها و آرمان‌های انقلابی هستيم و در اين نوع شعر، فراز و نشيب‌های تاريخ انقلاب اسلامی توسط شاعران به تصوير كشيده شده است و شاعران با هنرمندی سيمای روشن رهبری، انقلاب و تاريخ انقلاب اسلامی را با زبان شعر بازگو کرده اند .

وی، خميرمايه اصلی شعر انقلاب را ترسيم آرمان‌های انقلاب اسلامی خواند و افزود: خميرمايه و جانمايه اصلی شعر انقلاب، ترسيم آرمان‌های انقلاب، روايت حماسه‌آفرينی‌های ملت ايران و رزمندگان اسلام در طول هشت سال دفاع مقدس و همچنين تبيين آرمان‌ها و ارزش‌های مقدس انقلاب است.

اسماعيلی در پاسخ به اين سؤال كه « شعر بر انقلاب تأثير گذاشته است يا پيروزی انقلاب اسلامی بر شعر اثرگذار بوده » ، اظهار كرد: هر دو حالت را می‌شود بيان كرد؛ يعنی اين تأثير متقابل بوده است و شعر و ادبيات از انقلاب تأثير پذيرفته و هم انقلاب بر شعر و ادبيات معاصر اثر گذاشته است.

نطفه شعر انقلاب در حوزه هنری بسته شد

 

به عقيده اين مدرس ادبيات دانشگاه تهران، بعد از پيروزی انقلاب، نسلی از شاعران انقلابی متولد شدند كه پايگاه اصلی آنها حوزه هنری سازمان تبليغات اسلامی كه در آن زمان به  « حوزه انديشه و هنر اسلامی » شهرت داشت، بود.

وی با بيان اين كه هسته اوليه شعر انقلاب در حوزه هنری شكل گرفت، تصريح كرد: نسل اول شاعران انقلاب اسلامی با جلساتی كه در حوزه برگزار می‌كردند و با نمونه‌سازی‌هايی كه انجام می‌دادند، مسير شعر انقلاب را هموار كردند و راه را به شاعرانی كه می‌خواهند بعد از خودشان طی طريق كنند، نشان دادند.

اسماعيلی، ميزان تأثيرپذيری شعر انقلاب اسلامی از شاعران و ادبيات را مورد اشاره قرار داد و بيان كرد: ما در ادبيات قبل از انقلاب بيشتر در مسیر شعر نيمايی و سپيد حركت می‌كرديم و قالب های سنتی و كلاسيك ما مهجور واقع شده بود و جوانان به خاطر فضای فرهنگی حاکم بر جامعه ، استقبال چندانی از اين قالب ها نمی‌كردند.

 

 

 

سيدجمال‌الدين اسد‌آبادی، محمد عبده، سيد قطب، شهيد مطهری و جلال آل‌احمد را از جمله كسانی كه نهضت بازگشت به خويشتن را آغاز كردند، تأكيد داشتند كه بايد از خودباختگی در برابر غرب فاصله بگيريم و به يك نوع خودباوری ملی برسيم .

 

اين شاعر پيشكسوت كشورمان ادامه داد: در آن دوران بيشتر شعرها نيمايی و سپيد بود، از اين رو اگر انقلاب اسلامی به وقوع نمی‌پيوست، اين جريان ادامه پيدا می‌كرد و قالب‌های اصيل شعر فارسی همچون غزل، مثنوی، قطعه، قصيده، دوبيتی و رباعی كه در حاشيه قرار داشتند، همچنان در مظلوميت به سر می‌بردند.

 

بازگشت شاعران انقلاب به اصالت‌های فرهنگی و دينی

 

وی در ادامه گفت: انقلاب اسلامی بازگشت به اصالت‌های ملی و مذهبی بود . قالب‌های اصيل شعر فارسی نیز جزء سرمايه كلان ادبی ما هستند و اكثر شاهكارهای ادبی ما در قالب كلاسيك سروده شده اند . قله‌های ادبی ايران چون فردوسی، حافظ و مولانا نیز اکثر شاهکارهای ادبی خود را در قالب‌های كلاسيك سروده‌ و در اين حوزه شعرهای مانا و فاخری را عرضه كرده‌اند؛ از اين رو ذات انقلاب اسلامی كه احيای ارزش‌های دينی بود و بر آموزه‌های وحيانی و قرآنی استوار شده بود، سعی كرد قالب‌های ادبی فارسی را احياء كند.

اسماعيلی در تبيين گفته خود اظهار كرد: در اين راستا شاعران انقلاب به نوعی به اصالت‌های فرهنگی باز گشتند كه روشنفكران دينی ما از اين موضوع به عنوان « بازگشت به خويشتن » نام می‌برند.

اين شاعر انقلابی سيدجمال‌الدين اسد‌آبادی، محمد عبده، سيد قطب، شیخ محمد خیابانی ، شهيد مطهری و جلال آل‌احمد را از جمله كسانی كه نهضت بازگشت به خويشتن را آغاز كردند ياد كرد و افزود: اين افراد در فضای روشنفكری دينی جامعه، نهضت بازگشت به خويشتن را آغاز كردند و حرف‌شان اين بود كه ما بايد اصالت‌های ملی و دينی خود را احيا كنيم.

وی اظهار كرد: اين افراد در نقش مصلحان اجتماعی تأكيد داشتند كه بايد از خودباختگی در برابر غرب فاصله بگيريم و به يك نوع خودباوری ملی برسيم. به همين دليل روی سنت‌ها و اصالت‌های ملی و دينی تأكيد كردند .

 

پيروزی انقلاب، تلفيق خجسته ای  

بين شعر نيمايی و شعر سنتی ايجاد كرد

 

اين مدرس ادبيات ادامه داد: زنده‌ ياد سيدحسن حسينی، قالب رباعی را بعد از انقلاب احياء كرد و اشعار بسيار زيبايی با مضامين اسلامی و دينی عرضه كرد كه در مجموعه اشعارش موجود است.

 

 اسماعيلی:

تلفيق خجسته‌ای كه بين ارزش‌های شعر نيمايی و اصيل ايجاد شد، تلفيق مباركی بود و سبب بالندگی شعر و ادبيات شد و تأثيری بود كه ادبيات انقلاب اسلامی از ادبيات پيش از انقلاب و از شاعران آزاد سرا و نيمايی سرا گرفت و بر روی ادبيات معاصر نيز تاثير گذاشت .

 

وی همچنين از قيصر امين‌پور ياد كرد كه در اين راستا به فعاليت پرداخت و گفت: در اين حوزه افرادی همچون نصرالله مردانی قالب غزل را احياء كردند و غزل حماسی وامدار اين شاعران است و ديگر شاعران انقلاب اسلامی نيز در همين مسير طی طريق كردند.

اسماعيلی تصريح كرد: شاعران نسل اول انقلاب با حفظ و بهره‌برداری از ويژگی‌ها و قابليت‌های ادبی شعر نيمايی و نو، با دميدن روح نو آوری در قالب غزل، قصيده، مثنوی و رباعی، تلفيقی هنرمندانه‌ بين شعر نيمايی و شعر اصيل فارسی ايجاد كردند و هر چند يك شاعر كه در قالب غزل شعر گفته، ولی گويش و لهجه نيمايی در آن قابل رصد است؛ يعنی زبان شعر بسيار باطراوات و امروزی است، اما كسی كه اين شعر را سروده، از قابليت‌ها و توانمندی‌های قالب‌های نيمايی و شعر آزاد بهره برده است.

وی در ادامه با اشاره به اين تلفيق خجسته، بيان كرد: تلفيق خجسته‌ای كه بين ارزش‌های شعر نيمايی و اصيل ايجاد شد، تلفيق مباركی بود و سبب بالندگی شعر و ادبيات شد و تأثيری بود كه ادبيات انقلاب اسلامی از ادبيات پيش از انقلاب و از شاعران آزادسرا و نيمايی‌سرا گرفت و بر روی ادبيات معاصر نيز تاثير گذاشت.

اسماعيلی با اشاره به آشتی شاعران با آموزه‌های دينی، گفت: كسانی كه تا پيش از پيروزی انقلاب اسلامی با دين قهر كرده بودند و با ارزش‌ها و سنت‌های ملی بيگانه بودند و ورود به اين حوزه را كسر شأن خود می‌دانستند و شرم داشتند كه از اسلام، مردم و خدا صحبت كنند، با پيروزی انقلاب و مشاهده احيای جامعه توسط دين و قابليت اداره جامعه توسط دين، رويكردشان تغيير كرد.

وی تصريح كرد: اين گروه از شاعران با بهره‌گيری از آموزه‌های دينی شعر سرودند و شاعرانی كه شعر نيمايی و منثور می‌گفتند و در قالب‌های آزاد طبع‌آزمايی می‌كردند، از دفاع مقدس و انقلاب تأثير پذيرفتند كه نشانه‌های اين تأثيرپذيری در آثار آنها قابل رديابی است.

ادامه دارد...

 

منبع : خبرگزاری قرآن ، شنبه 21 بهمن 1391

 

رباعی های انقلاب : « او روح خدا ، امام خوبی ها بود »

  




یک
او آمد و با گرسنگان خلوت کرد
در شهر ، امید و عشق را قسمت کرد
از منبر خاک ، مهربان ، بالا رفت
با لهجه ی پا برهنه ها صحبت کرد

دو  
او آمد و ما برادری را دیدیم
درعالم خاک ، سروری را دیدیم
او آمد وسیب عشق را قسمت کرد
در سایه ی دین ، برابری را دیدیم

سه 
او آمد و مهر و ماه را فهمیدیم
پایان شب سیاه را فهمیدیم
او آمد و زیر سایه ی دستانش
ما معنی سرپناه را فهمیدیم
  
چهار
او آمد و در کویر ، باران گل کرد
در خاک وطن ، نهال ایمان گل کرد
او آمد و ریشه زمستان خشکید
گلعطر خجسته بهاران گل کرد

پنج 
او آمد و حال آسمان بهتر شد
خورسید شکفت ، تیرگی پرپر شد
از بند گسست ، حضرت آزادی
دوران حکومت ستم ، آخر شد
 
شش
اوآمد و کوچه و خیابان شد سبز
امید شکفت و عشق و ایمان شد سبز
او آمد و از وطن فراری شد دیو
در فصل فرشته ، بوی انسان شد سبز

هفت
بر روی لبش ، تبسمی زیبا بود
درهای دلش به روی مردم وا بود
از نام و نشان او اگر می پرسی ؟
او ، روح خدا ، امام خوبی ها بود

هشت
بر روی لبش ، سلام آزادی بود
در سینه ی او ، پیام آزادی بود
او آمد و « لا اله الا هو » گفت
او روح خدا ، امام آزادی بود
 
نه   
برخیز که نور ناب را بنویسیم
آیینه ترین  کتاب  را بنویسیم
برخیز به خط روشن آزادی
منظومه ی انقلاب را بنویسیم

ده   
ای دل شدگان ! مُرید وحدت باشید
در چشم وطن ، امید وحدت باشید
وقتی ز نفاق ، باب وحدت بسته ست
چون روح خدا ، کلید وحدت باشید

مصاحبه

 

پله هفتم جشنواره از نگاه شاعران/3 

  اسماعیلی: داوری صحیح آثار 

 انتظار اصلی شاعران از جشنواره است

 

رضا اسماعیلی، شاعر و پژوهشگر شعر آیینی، با اشاره به این‌که رویکرد بین‌المللی جشنواره شعر فجر مسلما حساسیت و اهمیت آن را دو چندان می‌کند، تاکید کرد زمانی‌که جشنواره عنوان بین‌المللی را یدک می‌کشد و سالانه است، انتظار به حقی است که آثار فعالان این حوزه به خوبی داوری شود، در غیر این صورت اعتماد لازم نسبت به عملکرد این جشنواره حاصل نخواهد شد.

 

 

اسماعیلی درباره هفتمین دوره جشنواره شعر فجر به خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) گفت: این‌که شاهد برپایی هفتمین دوره از این جشنواره هستیم، خوشحال‌کننده است اما به‌طور طبیعی هرچه جلوتر می‌رویم، انتظار جامعه ادبی از این جشنواره بیشتر می‌شود؛ چراکه برگزار‌کنندگان و دست‌اندرکاران جشنواره تجربه بیشتری کسب می‌کنند.

وی با تاکید بر ضرورت دقت‌نظر، تامل و بصیرت بیشتر در طراحی این جشنواره ادامه داد: خوشبختانه محمدعلی بهمنی، دبیر شورای علمی جشنواره از مقبولیت و محبوبیت لازم برخوردار است و برهمین اساس امیدوارم با سعه ‌صدری که دارد، بتواند طیف‌های مختلف ادبی را به جشنواره جذب و زمینه مشارکت همه شاعران را فراهم کند.

این شاعر اظهار کرد: از سوی دیگر به‌طور طبیعی زمانی‌که جشنواره عنوان بین‌المللی را یدک می کشد و سالانه است، انتظار به حقی است که فعالان این حوزه آثارشان به خوبی دیده و داوری شود.

وی افزود: اگر این اتفاق رخ ندهد و محدودیت‌ها کاهش نیابد، اعتماد لازم فراهم نمی‌شود و فرایند اعتمادسازی از سوی جشنواره آسیب می‌بیند.

اسماعیلی ضمن ابراز امیدواری از مشارکت خوب در جشنواره امسال و نتایج قابل قبول آن، توضیح داد: در چنین جشنواره‌ای و بخش‌های مختلف آن مانند افتتاحیه، اختتامیه، جشنواره‌های استانی و داوری‌ها، باید حرمت پیشکسوتان و بزرگان این عرصه نگه داشته و تجربه‌های آن‌‌ها به‌کار گرفته شود. در حقیقت ایجاد پیوندی میان پیشکسوتان و شاعران نسل جوان در اعتلای ادب و هنر موثر است.

وی در ادامه و در پاسخ به این پرسش که «طبق گفته‌های دبیر این دوره از جشنواره و در صورت تصویب، آیا قرار است از سال آینده ملاک داوری‌های جشنواره، کتاب‌های شاعران باشد؟» گفت: این طرح در شرایط فعلی نوعی محدودیت برای برخی از شاعران است چراکه بسیاری از شاعران جوان امکان چاپ مجموعه‌های شعرشان را ندارند.

این پژوهشگر افزود: این مساله در حالی‌ است که بسیاری از این شاعران، استعداهای خوبی در این حوزه هستند و محروم کردن آن‌ها از شرکت در جشنواره به نوعی آسیبی برای خود جشنواره است.

وی در پایان یادآور شد: بحث داوری‌ کتاب‌ها در جشنواره‌ باید به نوعی در نظر گرفته شود که شاعران بی‌کتاب نیز شانس حضور در جشنواره را از دست نهند.

 

1۸ بهمن 1391 ساعت 8:31 / خبرگزاری کتاب

 

 

گزارش تصویری شب شعر میلاد پیامبر رحمت ( ص ) در حسینیه هنر تهران / 10/11/91

 

     به گزارش سایت شاعران فارسی زبان مراسم پایانی مسابقه میلاد پیامبر اکرم (ص) و شب شعر پیامبر رحمت از سوی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی با همکاری سایت شاعران فارسی زبان و موسسه فرهنگی شهرستان ادب، سه شنبه ۱۰ بهمن ماه ۹۱ در «حسینیه هنر» تهران برگزار شد.

     این مراسم همزمان با ولادت رسول عشق و مهربانی برپا شده بود که در آن غلامعلی حداد عادل رییس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، علی موسوی گرمارودی، علیرضا قزوه، عبدالرحیم سعیدی راد، رضا اسماعیلی، علی محمد مودب، علی سلیمانی، محمد جواد شاهمرادی آسمان، رستم عجمی ( تاجیکستان ) ، محمد سرور رجایی ( افغانستان ) محمد مهدی سیار، علی سلیمانی، قاسم صرافان، راحله معماریان ، نسرین حیایی تهرانی و جمعی دیگر از شاعران به شعر خوانی پرداختند.

گزارش تصویری مراسم :

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

گروه فرهنگی / حوزه کتاب و ادبیات

91/10/30 - 10:50

 

 

رضا اسماعیلی در گفت‌وگو با فارس:

 

جشنواره کتاب سال قلم زرین ،

 

یک جشنواره ارزشی است

 

 

 

خبرگزاری فارس: دبیر یازدهمین دوره جشنواره قلم زرین گفت: انجمن قلم با چارچوب‌های خود آثار را ارزیابی می‌کند، جشنواره قلم زرین ، یک جشنواره ارزشی است و در آن آثاری در اولویت ارزیابی قرار می گیرند که در این چارچوب حرکت کنند.

 

 

رضا اسماعیلی دبیر جایزه قلم زرین در گفت‌وگو با خبرنگار کتاب و ادبیات خبرگزاری فارس، اظهار داشت: جشنواره بین المللی شعر فجر فرصت خوبی است که باعث وفاق میان شاعران شود. همانطور که در جشنواره بین المللی فیلم فجر می‌بینیم که همه کارگردانان با همه جریان‌های فکری آثار خود را عرضه می‌کنند و به داوری اعتماد می‌کنند تا آثار از لحاظ ساختار و شاکله هنری بررسی شود، در حوزه ادبیات هم باید این اتفاق بیافتد. هنوز هم بسیاری از طیف‌های ادبی به شعر فجر راه نیافته اند و قهر ناخواسته وجود دارد.

وی افزود: باید اعتمادسازی و اطمینان‌سازی ایجاد شود و اثری از شاعری که در دایره شعر انقلاب نیست و از نظر هنری ارزشمند است مورد تجلیل قرار گیرد. اگر اثرش برگزیده باشد نباید بهراسیم و باید از نظر مضمون ادبی بررسی شود. باید مقوله شعر را با شخصیت خالق اثر جدا کرد. جهان بینی فرد جدا از ساختار و شالکه ارزش هنری و ادبی اهمیت دارد و این دل نگرانی‌ها و دل واپسی‌ها که در برخی از مسئولان وجود دارد حرف مقبولی نیست . توجه به این مسئله در رسیدن به نقطه تعامل کمک می کند تا در دهه آینده اوج‌گیری شعر فارسی را شاهد باشیم.

دبیر یازدهمین دوره جشنواره قلم زرین در پاسخ به پرسشی مبنی بر این که این تعامل در جشنواره قلم زرین تا چه حد رعایت می‌شود، خاطرنشان کرد: جشنواره قلم زرین یک جشنواره ارزشی است و آثار شاعرانی که در فضای شعر انقلابی فعالیت می‌کنند را مورد بررسی قرار می‌دهد و این انتظار نمی‌رود که آثار ارجمند ادبی که با مولفه‌ها ی جامعه دینی و اسلامی همخوانی ندارد، بررسی شوند.

این پژوهشگر ادبی با بیان این که وقتی جشنواره‌ای عنوان بین‌المللی دارد، رفتار‌ها باید تغییر کند، گفت: انجمن قلم تحت چارچوب‌ها و شاخصه‌های خود، آثار را ارزیابی می‌کند، جشنواره قلم زرین ، یک جشنواره ارزشی است و در آن آثاری در اولویت ارزیابی قرار می گیرند که در این چارچوب حرکت کنند. ولی وقتی عرصه بین المللی است ، باید دامنه را گسترش دهیم.

وی افزود:  جشنواره‌ای که نام جهانی را به یدک می‌کشد باید همه شعرها را ببیند و آثار همه شاعرانی که در زبان فارسی اثری فاخر دارند ، از زاویه ادبی مورد بررسی قرار گیرد.

اسماعیلی با بیان این که داوری‌ها در جشنواره قلم زرین با صداقت و بدون جهت‌گیری است، عنوان کرد: برپایی این جشنواره چند مرحله دارد. در مرحله اول فهرست همه کتاب‌های چاپ اول منتشر شده در سال 91 در سرشاخه‌های شعر، داستان و نقد و پژوهش ادبی تهیه می‌شود. یک سری از کتاب‌ها طبق آیین نامه‌ در همان مرحله اول حذف می‌شوند و بعد کتاب‌ها خریداری شده و مورد بررسی و داوری قرار می‌گیرند.

وی ادامه داد: در این جشنواره مجموعه‌های شعر و داستان مستقل بررسی می‌شوند و مجموعه‌های گروهی ( گرد آوری شده ) حذف می‌شود.  داوران جشنواره هم طبق آیین نامه نمی‌توانند آثار خود را جهت داوری به جشنواره ارائه دهند .

دبیر یازدهمین دوره جشنواره قلم زرین گفت: در حال حاضر در مرحله خرید کتاب‌ها هستیم. هر سال حدود بیش از هزار عنوان کتاب خریداری می شود و در بسیاری موارد خود ناشر یا نویسنده آثار را پست یا حضور ی عرضه می‌کند. کتاب‌ها هم در کتابخانه انجمن قلم می‌ماند و افراد می‌توانند امانت بگیرند.

منبع : خبرگزاری فارس

گروه فرهنگی / حوزه کتاب و ادبیات

91/10/30 - 10:50

 

 

مصاحبه

 

گپ صمیمانه فارس با رضا اسماعیلی :

 

 

 اگر شاعران به شعر به عنوان

 

 یک تفنن نگاه کنند

 

 

 این هنر رشد نمی‌کند

 

 

 

 

خبرگزاری فارس: رضا اسماعیلی گفت: بعد از انقلاب تعمدی بهمرزبندی نبود ولی برخی با انقلاب قهر کردند و سکوت کردند. در طول 8 سال دفاع مقدس از کنار این حادثه گذشتند .. امروز باید خط کشی‌ها برداشته شود و اینها همدیگر را به رسمیت بشناسد.

 

به گزارش خبرنگار کتاب و ادبیات خبرگزاری فارس، بعد از انقلاب اسلامی بسیاری از شاعران حیطه‌های جدایی برای خود برگزیدند و این افتراق‌ها روز به روز بیشتر شد. از سویی بعد از انقلاب علیرغم شعرهای زیادی که در این حال و هوا سروده شد نتوانستیم گامی موثر در عرصه بین‌المللی برداریم و برخی از شاعران انقلابی معتقدند که این مشکل به دلیل نداشتن نظریه ادبیات انقلاب است، از سوی دیگر بسیاری از شاعران در سختی، معیشت می‌گذرانند و در گمنامی به سر می‌برند و این در حالیست که همواره ادب و هنر جایگاه ویژه‌ای در میان فارسی‌زبانان داشته است، از این‌رو با رضا اسماعیلی یکی از شاعران انقلابی هم کلام شدیم و به گفت‌وگو نشستیم.

 

* شعرگویی که مخالف دغدغه‌ها باشد، سفارشی است

 

در ابتدا می‌خواهم اینگونه وارد بحث شویم که شما در بسیاری موارد گفتید که تفننی و سفارشی شعر نمی‌گویید اما بسیاری به شما شاعر سفارشی می‌گویند و در حال حاضر دبیر جشنواره هم هستید.

از دو زاویه می‌توان به بحث سفارشی نگاه کرد. وقتی فرد هنری دارد و صرفاً به هنر به عنوان یک کار نگاه کند و در برابر هر سفارشی بدون توجه به بحث عقیده آن کار انجام می‌دهد و گاه شاعر و ادیب براساس باورهای فرهنگی کار می‌کند و از طریق هنر ارتزاق نمی‌کند و اگر کاری در فضای فکری و باورهایش باشد می‌پذیرد که در این موارد به نظرم اشکالی ندارد. خودم اولین کاری که پیشنهاد شد در کنگره سرداران بود که به همراهی حمید سبزواری، مشفق کاشانی، محمود کاشانی، نصرالله مردانی، علیرضا قزوه این کار را قبول کردیم چون با عقاید ما هماهنگ بود.

 

 

* جامعه بر اساس تعهد اخلاقی و تعهد انسانی باید هنرمند را تأمین کند

اگر کاری سفارش دهند که با باور من هماهنگ نباشد انجام نمی‌دهم و اگر پیشنهادی در راستای باورهای من باشد می‌پذیریم.  این نکته را هم بگویم که شرایط امروز با گذشته فرق کرده است و امروز اکثر نویسندگان و شاعر به صورت حرفه‌ای کار می‌کنند و شاید 20 ساعت شبانه‌روز مشغول هنر خود هستند، اگر چه شاعران چشم‌داشتی هم ندارند اما وقتی با این دغدغه روی شعر سرمایه‌گذاری می‌کنند ولی جامعه باید براساس تعهد اخلاقی و تعهد انسانی که دارد هنرمند را تأمین کند تا او بدون دغدغه نان باشد.

بسیاری از شاعران نسل جوان که با باور و براساس اعتقادات دینی گام برمی‌دارند، مجاهدت می‌کنند و باید از کنار این تلاش حاصلی هم داشته باشند تا بتوانند رشد کنند و در نهایت به قله‌ای تبدیل شود. اگر شاعران به شعر به صورت تفنن نگاه کنند این هنر رشد نمی‌کند و ضربه می‌خوریم ولی مسئولان باید امنیت، آرامش‌خاطر و بستر‌ها را فراهم کنند. هزینه شاعر تنها کاغذ و خودکار نیست! در شرایطی که حرفه‌ای رفتار می‌کنند و اکثر شاعران در طول ماه در کنگره‌های زیادی شرکت می‌کنند و خیلی وقت‌شان به آفرینش هنری می‌گذرد این یک آسیب‌‌پذیری در جامعه است که یک شاعر در قبال مجموعه شعری که عرضه می‌کند یک حق‌التألیف مناسبی نمی‌گیرد و یک مجموعه شعر با دو هزار تیراژ را دو سالی تولید می‌کنند و نهایتاً یک میلیون تومان به آنها داده می‌شود. البته این را هم باید تاکید کرد نباید با فردی که با حفظ حرمت‌ها دست به آفرینش ادیی می‌زند به شکلی رفتار کرد که تحقیر شود. گاه می‌شنوم که شاعری بر اثر فشار زندگی و تنگناهای زندگی شعر تبلیغاتی می‌گویند و فقط شرط می‌کنند نام آنها زده نشود!

 

چرا ادیبان و هنرمندان گمنام و مهجور مانده‌اند؟ در حالیکه هنر در تاریخ ما همواره جایگاه بالایی قرار داشته است و شاعران بزرگی در این منطقه زیسته‌اند.

نهادهای فرهنگ در حوزه ادبیات کوتاهی کردند بعد از سی و چند سال از انقلاب از شاعران رده اول سراغی نداریم. چرا بسیاری دیگر شعر نمی‌گویند و به کارهای اقتصادی وارد شدند؟ شاعران زیادی داریم که چندین سال از چهره‌های فاخر بوده‌اند اما از آنها نشانه‌ای نیست، چون شاعران هویتی ندارند.

 

چه کارهایی می‌توان در این زمینه انجام داد؟

حوزه هنری و وزارت فرهنگ و ارشاد باید بانک جامع اطلاعات شاعران را آماده کند تا هر وقت به هنر فرد احتیاج داریم به آنها دسترسی داشته باشیم. اینها برای اجتماع گم شدند به دلیل درد نان شعر را کنار گذاشتند و به کسب و کار خود چسبیده‌اند چون از نظر مالی پشتیبانی ندارند و بسیاری از شاعران مثل من زندگی متوسط روبه پایین‌تر داریم. این همه کتاب شعر هم داشته باشیم و هنر داشته باشیم اما شاعران از سوی خانواده‌ها سرزنش می‌شوند. مرتضی امیری اسفندقه چند سال پیش گفته است وقتی به ما نگاه می‌کنند فکر می‌کنند ما شاعران آدم‌های بی‌دردی هستیم و احساس می‌کنند زندگی را درک نمی‌کنیم اتفاقاً هنرمندان از هوشمندترین افراد هستند در حالیکه اگر وارد فعالیت اقتصادی می‌شویم شاید از برخی سبقت می‌گرفتیم اما عشق به ادبیات ما را در این حوزه نگاه می‌دارد. اگر توجه و حمایت از ادبیات صورت نگیرد بسیاری از شاعران می‌برند و رها می‌کنند.

 

* بهترین راه، معرفت دادن به مردم است

 

از سویی می‌بینیم بسیاری از شاعران صاحب قلم شعر را کنار گذاشته‌اند و از سویی هر فردی که جملات زیبایی به نظر خود می‌نویسد فکر می‌کند شاعر شده است.

شعر و ادبیات، هنر اصیل ایران است و مردم سخت‌گیر هستند و مقبولیت مردمی پیدا نمی‌کند مگر کار وی اصالت داشته باشد. باید فضا باز باشد تا بتوانند آثارشان را در معرض قضاوت قرار دهند ولی باید سره از ناسره شناخته شود. جامعه باید به بلوغ فکری برسد و کسانی به مقبولیت می‌رسند که هنرشان ارزشمند است. در تاریخ از انبوه کتاب‌های ادبی و شعر تنها عده‌ای در ذهن مردم جا باز کرده‌اند و مردم هوشمندی و معرفت فرهنگی را داشتند که این ارزش‌ها را شناختند. بهترین راه معرفت دادن به مردم است.

 

درباره راه‌هایی که می‌توان به مردم معرفت داد، هم توضیح بدهید. برای این معرفت‌دهی چه نهادهایی باید همراه باهم و نه در تناقض با یکدیگر عمل کنند؟

تبلیغ در معرفی شایسته اولین کاری است که باید صورت گیرد. در حال حاضر خروجی کتاب است و کتاب خوب باید معرفی شود. به مجموعه شعرهای ارزشمندی که تولید می‌شوند باید در همه رسانه‌های جمعی و مطبوعات پرداخت و با نقد و معرفی درست به مردم آگاهی داد تا ارزش‌ها مورد توجه قرار گیرند. راه دوم نقد است، ما یک ماهنامه نقد تخصصی ادبی داریم که شماره 9 در مرحله چاپ است. باید یادآور شد که در حوزه نقد ادبی بسیار ضعیف هستیم و اگر 5 نفر منتقد جدی بخواهیم نام ببریم می‌بینیم کسی را نداریم که در این عرصه کار کرده باشد. باید بسترهایی فراهم کنیم که آثار ادبی مورد نقد قرار گیرند و افرادی که دنبال اهداف غیر فرهنگی هستند نقاب از چهره آنها برداشته شود. باید ماهنامه‌‌ها و فصلنامه‌های ادبی داشته باشیم و منتقدین ادبی پرورش دهیم.

در صدا و سیما به ادبیات به شکل یک تفنن نگاه می‌شود و نگاه صرفا پر کردن برنامه‌هاست. در شبکه‌های صدا و سیما برنامه‌های بسیار محدودی هستند که به صورت اصیل به هنر ادبی می‌پردازند و در مقابل برنامه‌های زیادی داریم که از این موضوع سوء استفاده می‌کنند. اگر نگاه سطحی و کلیشه‌ای عوض و دغدغه فرهنگی داشته باشند و به یک شاعر و ادیب به عنوان فردی که اهل نقد و ادب است می‌تواند تأثیرگذار باشند.

 

* حق و حقوق شاعران در صدا و سیما پرداخت نمی‌شود

 

در بسیاری موارد شاعران مدعی هستند که حق و حقوقشان از صدا و سیما پرداخته نشده است.

همین‌گونه است. حق و حقوق شاعران در صدا و سیما پرداخت نمی‌شود. در برابر این همه شبکه تلویزیونی و رادیو و برنامه‌های شعری که داریم فقط زمان‌ها پر می‌شوند و دریغ از اینکه نام شاعر آورده شود و گاه حتی دخل و تصرف می‌کنند و حتی ترانه ساخته می‌شود و بدون اینکه شاعر مطلع باشد. در صدا و سیما باید با شاعران محترمانه رفتار شود و نگاه ابزاری نشود. بسیاری اوقات در برنامه‌ها شاعری دعوت شده است و بعد از برنامه‌ها هیچ تشکری هم نشده است، مگر اینکه شاعری اعتراض کند و بعد مبلغی به وی داده شود اما اینگونه رفتار کردن توهین‌آمیز است.

از همه کسانیکه درد ادبیات دارند می‌خواهم نگاه درستی داشته باشند و اگر جایگاه شاعران حفظ شود بلوغ فرهنگی حفظ می‌شود. وقتی احساس کنیم مردم ما مردم هوشمندی هستند و مخاطب جدی انگاشته شود هر اثر ضعیف به مردم عرضه نمی‌شود. وقتی به ذائقه ادبی احترام نگذارم مردم از هنرمندان منزجر می‌شوند و هم اینکه هنرمندان جایگاه شایسته‌ای نخواهند داشت. گاه می‌بینیم هنرمندان به سمت مجموعه شعرهای کودکانه منظوم مصور، رمان‌های عاشقانه و جنایی می‌روند که این به دلیل جدی نگرفتن ادبیات است و باید این ذهنیت عوض شود.

 

چقدر معتقدید که شعر نباید تاریخ مصرف داشته باشد؟

هنر باید ماندگار و برای همه زمان‌ها قابل استفاده باشد. اگر داریم در یک مقطع تاریخی زندگی می‌کنیم و براساس رسالت اتفاقات ضرورتی را می‌بینیم باید نسبت به حادثه اجتماعی عکس‌ا‌‌لعمل نشان دهیم و اگر شعری گفته شود که حتی یک بار هم استفاده شود، باز مشکلی ندارد. در همه شاعران می‌بینم که شعرهای زیادی دارند که فقط در زمان خاصی اعتبار داشته و براساس ضرورت تاریخی و اجتماعی بوده است. حتی حافظ هم شعرهای یک بار مصرف داشته است و یک شاعر نباید فقط به جنبه ادبی شعر بپردازد و از وقایع روز به دور باشد.

 

در بسیاری موارد شعر به عنوان بیانیه سیاسی مطرح می‌شود.

در ادبیات نباید از ادب خارج شویم. شاعر هم یک انسان سیاسی است که موضع‌گیری سیاسی دارد. وقتی می‌گوییم شاعر و اثر ادبی یعنی باید در محدوده اخلاق و ادب باشد و پذیرفته نیست که توهین کند و فحش بدهد. شعر می‌تواند یک بیانیه سیاسی باشد اما زمانی شعر است که از دایره ادب خارج نشود. البته گاه دچار افراط و تفریط می‌شویم. اشعار منوچهر دامغانی سرشار از تصدیگری و نگارگری ادبی است و نبوغ ادبی داشته است که نسبت به زمانه خود شاعری درباری بوده است و برای خوشایند پادشاهان شعر می‌گفته است تا در امنیت‌خاطر زندگی کند و رسالت اجتماعی خود را فراموش می‌کند. در مقابل می‌بینیم که خود را فقط مشغول دوران اجتماعی می‌کند و فراموش می‌کند که ادیب است و این گونه رفتار کردن قابل قبول نیست. شعر باید جوهره شعر را داشته باشد. در دوران مشروطه هم می ینیم شعرها فقط بیانیه سیاسی بودند که گاه به ابتذال کشید می‌شدند و با اصطلاحات مبتذل آمیخته شده بودند و به یک کالای دست چندم تبدیل شده بود.

 

* ادبیات انقلاب و دفاع مقدس هویت پیدا نکرده است

 

آقای اسماعیلی شما در جایی هم مطرح کردید که نیازمند باروری نظریه شعر انقلاب هستیم، به نظر شما چه ضرورت‌هایی در این زمینه وجود دارد؟

چرا ادبیات و به خصوص ادبیات انقلاب اسلامی ما جهانی نشد؟ چرا در کشورهای دیگر نفوذ نکرده‌ایم؟ این به دلیل اینست که اگر بخواهیم خودمان را مطرح کنیم باید تئوری ادبی داشته باشیم. مولفه‌های ادبیات انقلاب و دفاع مقدس را نتوانستیم عرضه کنیم و مانیفست ادبی انقلاب نداریم. از لحاظ کمی آمار بسیار بالایی داریم اما متاسفانه به دنبال این نبودیم که بعد از این همه خلق ادبی یک تئوری ادبی و نظریه آن را معرفی کنیم. در حال حاضر ادبیات انقلاب و دفاع مقدس هویت پیدا نکرده است. هویت بخشی با ارائه نظریه اتفاق می افتد. این آفرینش‌های ادبی باید در کارگروه‌هایی که شان ادبی دارند آماده و  عرضه شوند. از این طریق می‌توانیم ادبیات را به جهان معرفی کنیم.

چهره‌های ادبی بزرگی داریم ولی خودمان را باور نداریم. کارهای قابل مقایسه با بسیاری از شاهکارهای ادبی داریم ولی مسئله اینست که کوتاهی در بعد ترجمه داشتیم و چاپ و عرضه نکردیم. از سوی دیگر مخاطب آن سوی مرزها می خواهد زیر ساخت‌ها را بشناسد تا به آن وقوف پیدا کند ولی الان زیر ساخت وجود ندارد و در قضاوت دچار سردرگمی هستند که این مسئله در ادبیات معنایی ندارد.

در مورد مکتب‌هی ادبی سخن می‌گوییم و آثار را رده‌بندی می‌کنیم و خواندن شعر آنها لذت بیشتری دارد و اثر راحت‌تر تحلیل می شود چون در قالب یک سبک قرار می‌گیرد. انتظارات در شعر خراسانی را با شعر حافظ مقایسه نمی‌کنیم چون مولفه‌ها متفاوت هستند و با شعر عراقی هم قابل قیاس نیستند. در چارچوب‌ها بررسی می‌کنیم و با آن مولفه‌ها نقد می‌شود اما وقتی نظریه نیست به سردرگمی می‌رسیم. مخاطب دچار آشفتگی می‌شود و تحلیل مناسب هم شکل نمی‌گیرد. اگر امروز نظریه را تبین کنیم وقتی یک اروپایی شعر را می‌خواند آن را قابل قبول‌تر بررسی می‌کند.

 

در کارگروهی که برای تبیین این نظریه‌ها باید تشکیل شود باید فقط جامعه دانشگاهی حضور داشته باشند؟

دانشگاه‌ها و مراکز علمی باید این کارگروه‌ها را تشکیل دهند و از افراد عالم استفاده شود که همه آثار را بررسی کنند و به صورت کتاب دانشگاهی عرضه شود. البته برخی از نهادهای فرهنگی هم به این سمت حرکت می کنند. در حال حاضر پژوهشکده هنر و اندیشه اسلامی هم در این راستا فعالیت می‌کند و به این سمت و سوی حرکت می‌کند و نباید تعلل و کوتاهی ایجاد کرد.

 

 

* باید خط‌کشی‌های میان شاعران برداشته شود

 

 

در این کارگروه فقط شاعران انقلابی جای دارند؟ این دو دستگی‌هایی که در میان شاعران وجود دارد در تبیین نظریه‌ها هم باقی می‌ماند؟

باید تکلیف خود را با ادبیات مشخص کنیم. مرزبندی ناخواسته‌ای ایجاد شده است. بعد از انقلاب تعمدی به مرزبندی نبود ولی به دلیل قضاوت‌ها با انقلاب قهر کردند و سکوت کردند. در طول 8 سال دفاع مقدس از کنار این حادثه گذشتند یا با پیش قضاوت‌هایی ارتباط با شاعران انقلاب برقرار نشد. شاعران انقلاب هم غیرتشان اجازه نمی‌داد که دستشان را به سوی آنها دراز کنند. امروز باید خط کشی‌ها برداشته شود و  اینها همدیگر را به رسمیت بشناسد و همایش‌های ادیبانه در راستای رشد ادبیات فارسی در کنار هم داشته باشیم تا از این وضع اسفبار خارج شویم. در گذشته فارسی زبان اول خیلی از کشورهای جهان بود اما الان عظمت گذشته را پشت سر گذاشتیم و فارسی در مهجوریت قرار گرفته است. باید این قهر و آشتی‌ها را کنار بگذاریم و متواضعانه رفتار کنیم و بزرگان برای رشد و ارتقای فارسی فداکاری کنند و دور هم جمع شدیم.

 

 

 

خبر

بررسی محتوايی جشنواره شعر فجر/ 1

رضا اسماعيلی:
جشنواره شعر فجر فرصت كسب تجربه از پيشكسوتان عرصه شعر است

گروه ادب: يك مدرس ادبيات دانشگاه تهران در رابطه با هفتمين جشنواره شعر فجر گفت: جشنواره شعر فجر فرصتی برای همنفسی و همنشينی شاعران جوان با شاعران پيشكسوت برای بهره‌مندی از تجارب آنها است.

رضا اسماعيلی، شاعر انقلابی و مدرس ادبيات دانشگاه تهران

رضا اسماعيلی، مدرس ادبيات دانشگاه تهران و شاعر انقلابی كشورمان در گفت‌وگو با خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا)، با اشاره به تأثيرات جشنواره شعر فجر در ارتقای سطح ادبيات كشور گفت: جشنواره بين‌المللی شعر فجر به عنوان يك جشنواره شاخص و مورد توجه جامعه ادبی می‌تواند در ارتقای سطح ادبيات كشور نقش مؤثری داشته باشد و انگيزه خلق آثار ادبی را در شاعران تقويت و آنها را برای يك رقابت سالم و فشرده آماده كند.

وی با بيان اينكه ايجاد انگيزه بالا در شاعران از بركات و ثمرات اين جشنواره است، افزود: تعاملاتی كه شاعران با هم دارند سبب می‌شود تا اين تعاملات به حوزه ادبيات انقلاب و دفاع مقدس انتقال يابد و شاعران با تجربه‌های جديدتر در اين جشنواره شركت كنند.

اسماعيلی ادامه داد: در اين جشنواره آثاری كه در طول يك سال توليد و عرضه می‌شود و مورد داوری و ارزيابی قرار می‌گيرد، اتفاقات خجسته‌ای رخ می‌دهد كه نقاط قوت ادبيات را آشكارتر می‌كند و اگر كوتاهی وجود دارد، باعث می‌شود شاعران با دورخيز نسبت به سال‌های آينده اين نقاط ضعف را جبران كنند.

وی با اشاره به دستاوردهای اين جشنواره ادبی اظهار كرد: جشنواره شعر فجر، عرصه‌ای برای رقابت است و شاعران خود را آماده می‌كنند تا آثار خود را عرضه كنند كه استفاده از تجارب پيشكسوتان می‌تواند از دستاوردهای مهم اين جشنواره به شمار آيد؛ چرا كه اين افراد در مقام شورای سياستگذاری جشنواره، داوری و ميهمان حضور دارند و همنشينی و همنفسی جوانان با پيشكسوتان يك فرصت برای بهره‌مندی آنها از اين تجارب است.

اسماعيلی با اشاره به ايجاد بخش‌های جديد در اين جشنواره گفت: اگر در كنار اين جشنواره جلساتی برای مباحث آموزشی و نقد ادبی وجود داشته باشد در ارتقای سطح ادبيات كشور و بالندگی بيشتر شاعران جوان مفيد و مؤثر خواهد بود؛ از اين رو برنامه‌ريزی مسئولان اين جشنواره در اين راستا می‌تواند كارساز باشد.

وی با اشاره به اثرات و بركات اين جشنواره در همگرايی شاعران و فضای شعر كشور بيان كرد: در طول سال‌هايی كه اين جشنواره برگزار شده است، اثرات و بركات فراوانی داشته؛ چرا كه همه شاعران حضور دارند و ارتباط شاعران در اين جشنواره‌ها برقرار می‌شود و اين تعامل از بركات و نقاط قوت و برجسته جشنواره است.

اسماعيلی در ادامه با بيان اينكه دل‌های شاعران در اين جشنواره به هم نزديك‌تر می‌شود، تصريح كرد: با برپايی اين همايش بين‌المللی ادبی، ايده‌هايی در ذهن شاعران ايجاد شده و جشنواره‌های شعر استانی و منطقه‌ای نيز شكل می‌گيرد كه سبب همگرايی بيشتر شاعران می‌شود، از اين رو می‌توان آن را فصل پيوند و همدلی بين شاعران دانست.