_____________________________________________________________________________

نشست کتابخوان «صدای پای اربعین» در شیراز برگزار شد

گرامیداشت پدر شعر آیینی فارس

در سومین روز از هفته کتاب، نشست کتاب خوان «صدای پای اربعین» به همراه مراسم تجلیل از «حاج احد ده بزرگی» شاعر آیینی فارس در کتابخانه عمومی ابوریحان شیراز برگزار شد.

 

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی اداره کل کتابخانه های عمومی فارس، روح الله منوچهری در این نشست با اشاره به اهمیت عدد چهل در باورهای دینی اظهار داشت: عدد چهل همواره عددی مقدس بوده است و بسیاری از اتفاق های بزرگ دینی ما نیز با این عدد پیوند خورده است ومهم ترین آن ها، اربعین حسینی است که هنوز پس از گذشت چهارده قرن بزرگ ترین اجتماع بشری است و هر سال با شکوه بیشتری برگزار می شود.

سرپرست اداره کل کتابخانه های عمومی فارس استاد احد ده بزرگی را افتخاری برای استان فارس دانست و گفت: هرجا در باره شعر آیینی سخن می گویند از استاد ده بزرگی نیز یاد می شود؛ به طوری که این شاعر ارزشمند شیرازی وزنه سنگینی برای شعر آیینی کشور محسوب می شود.

او همچنین با تصریح این که هفته کتاب با برنامه های گوناگونی در سطح استان در حال برگزاری است، به شعار هفته کتاب امسال با عنوان «آینده روشن با خانواده کتابخوان» اشاره و بیان کرد: برنامه های هفته کتاب در سال جاری بر محور خانواده بنیان گذاشته شده است، زیرا خانواده ها در فرهنگ سازی و جهت دادن افراد به سوی مطالعه نقش چشمگیری دارند.

 

ده بزرگی: ریشه اصلی ما کتاب است

احد ده بزرگی نیز در ادامه این دیدار با بیان این که افرادی که راجع به امام حسین (ع)، حرف می زنند باید شناخت حسینی داشته باشند، بیان کرد: کسانی که درباره حسین بن علی (ع) قلم می زنند یا نوحه می خواهند باید به درجه آگاهی و اجتهاد رسیده باشند؛ ریشه اصلی ما کتاب است و نمی توان بدون مطالعه و تحقیق درباره این حقیقت جاودانه اسلام شعر گفت.

وی ادامه داد: یک امام حسین تاریخی و یک امام حسین معنوی داریم، اولی را در چارچوب مقاتل به ما نشان داده اند، اما دومی را باید فهمید و با آن زندگی کرد.

 

اسماعیلی: امام حسین «یاور» و «پیرو» می خواهد

رضا اسماعیلی نماینده انجمن قلم ایران، در ادامه این دیدار با اشاره به این که احد ده بزرگی از گروه شاعران نسل اول انقلاب است، بیان کرد: شعر شاعران نسل اول ودوم انقلاب که در فضای انقلاب و سال های دفاع مقدس بالیده بودند، هر چند پیشانی نوشت «شعر آیینی» را نداشت، ولی به معنای واقعی کلمه - هم در صورت و هم در سیرت - شعر آیینی بود. ولی بسیاری از شعرها که این روزها عنوان شعر آیینی را بر پیشانی خود دارند، به خاطر کژتابی های مضمونی و اعتقادی، نه تنها شعر آیینی نیستند، بلکه به نوعی در مسیری مخالف با روح دین و آیین حرکت می کنند!

وجه تمایز شاعران نسل اول و دوم انقلاب با بعضی از شاعران نسل امروز در کیفیت سلوک دینی آنان است . شاعران نسل اول و دوم انقلاب در دامان انقلاب، دفاع مقدس و حماسه متولد شده بودند و به خاطر درک حضور عالمان عامل و عارفان کاملی چون حضرت امام و شاگردی در مکتب انسان ساز اسلام اندیشان فرهیخته ای چون استاد مطهری ها، طالقانی ها، بهشتی ها، مفتح ها، جلال آل احمدها و ... از صورت دین به سیرت دین راه یافته و حقیقت محمدی (ص) را دریافته بودند. در سینه آنان محبت اهل بیت (علیهم السلام) بالی برای پریدن به ملکوت معرفت دینی بود.

نسل های اول و دوم انقلاب امام حسین و یارانش را در جبهه های جنگ و جهاد از نزدیک می دیدند و نفس می کشیدند. به همین خاطر تصویر آنان از حسین، کربلا و عاشورا تصویری واقعی و نزدیک به حقیقت بود. تصویری قابل انطباق با «ما رایت الا جمیلا».

شاعران دوران دفاع مقدس هم نفس، همسنگر و همرکاب امام حسین بودند و از کربلا و عاشورا جز حماسه و زیبایی چیزی نمی دیدند. ولی بعضی از شاعران نسل امروز حضرت اباعبدالله(ع) را از دور می بینند،  یعنی بر اساس گفته ها و شنیده های غیرمستندی که با روح حماسه حسینی و عاشورا در تضاد و تقابلی آشکار است.

اسماعیلی با بیان این که اشعار احد ده بزرگی بر مبنای عبودیت و بندگی است، افزود: سرودن شعر دینی بایسته هایی دارد که باید رعایت گردد. اشعار باید در مسیر بندگی حضرت حق باشد و لازم است سخن گفتن درباره بزرگان براساس روایات و مستندات باشد که این اصول همواره در شعر استاد ده بزرگی به بهترین صورت رعایت شده است.

وی با تأکید بر این که اشعار آیینی به آسیب شناسی نیاز دارد، گفت: آسیب شناسی یعنی «امر به معروف و نهی از منکر» و انجام آسیب شناسی در این گونه از شعر ضروری است؛ زیرا شعر آیینی امروز گاهی با تحریفات و خرافات آمیخته می شود؛ به طوری که مقام معظم رهبری(مدظله العالی) نیز از برخی اشعاری که به اسم اشعار دینی منتشر می شود گلایه مندند.

او با تصریح این که شاعران و ذاکران اهل بیت (ع) واجب است که تحریفات را بشناسند، افزود: هم چنان که اشاره شد، نسل امروز بر اساس گفته ها و شنیده ها، امام حسین (ع) را می شناسند و او را از دور دیده اند که همین امر سبب ایجاد تحریف ها و خرافه ها شده است.

با واکاوی در روایات و احادیث اسلامی درمی یابیم که ریشه بسیاری از تحریفات شعر عاشورایی این است که ما در منزل «محبت» متوقف مانده ایم و گامی در مسیر صعود به ملکوت معرفت و حکمت دینی بر نداشته ایم. توقف در منزل محبتِ محض از آن جهت آسیب زاست که به «غالی گری» و شرک ختم می شود، که یک «مُنکر» بزرگ است. چنان که در آیه (30) سوره توبه می خوانیم:

«وَقَالَتِ الْيَهُودُ عُزَيْرٌ ابْنُ اللَّهِ وَقَالَتِ النَّصَارَى الْمَسِيحُ ابْنُ اللَّهِ ۖ ذَٰلِكَ قَوْلُهُمْ بِأَفْوَاهِهِمْ ۖ يُضَاهِئُونَ قَوْلَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قَبْلُ ۚ قَاتَلَهُمُ اللَّهُ ۚ أَنَّىٰ يُؤْفَكُونَ».

«و یهود گفتند: عُزَیر پسر خداست و نصاری گفتند: مسیح پسر خداست! این سخنی است که تنها بر زبان می‌رانند و با گفتار و کیش کافران مشرک پیشین نزدیکی و مشابهت دارند، خدا آنها را هلاک و نابود کند! آنان را (از حق) به کجا می‌گردانند؟!»

حضرت امام سجاد(ع) نیز در حدیثی به «ابوخالد کابلی» - از رجال شیعی سده اول هجری و معاصر امام سجاد – در تفسیر این آیه می فرمایند:

«یهود و نصاری، به خاطر حُب مُفرطی که به عزیر و مسیح (علیهم السلام) داشتند آن دو را فرزندان خدا دانستند. جمعی از شیعیان ما نیز در حدی ما را دوست خواهند داشت که در باره ما چیزی که یهود در باره عزیز و نصاری در باره عیسی گفتند، خواهند گفت. نه آنان از مایند و نه ما از آنانیم.»

 (طوسی، محمد بن حسن، الامالی، انتشارات دارالثقافه، قم، 1314 ق / اختیار معرفه الرجال، ج1، ص 336.)

   مولای متقیان نیز در نهج البلاغه محبت مُنفک از معرفت - محبت افراطی - را جز آفات دین و دینداری برشمرده و می فرمایند:«سیهلک فی صنفان: محب مفرط یذهب به الحب الی غیر الحق و مبغض مفرط یذهب به البغض الی غیر الحق و خیر الناس فی حالا النمط الاوسط فالزموه: دو گروه نسبت به من هلاک می گردند: کسی که در دوستی من افراط کند و شدت عشق و علاقه او را به انحراف از حق دچار نماید، و کسی که در اثر شدت دشمنی با من به سوی باطل رود. بهترین مردم نسبت به من کسانی هستند که راه اعتدال را بپیمایند، از آن ها جدا نشوید.» - نهج البلاغه، خطبه 127.

اسماعیلی در بخش دیگری با اشاره به این که امام حسین «پیرو و یاور» می خواهد، گفت: اگر امام حسین امروز در میان ما بود، به مُحبان خویش می گفت: من دوست دارم به جای نوکر، «یاور» من باشید و به جای نوکری از من «پیروی» کنید.

 

کار احد ده بزرگی قدم زدن در ساحت دین است

هاشم کرونی دیگر شاعر آیینی استان فارس نیز در ادامه این دیدار با اشاره به اشعار احد ده بزرگی، عنوان کرد: شعر آیینی نیز مانند تمام شاخه های شعری، هم آثار با کیفیت دارد و هم  آثار ضعیف و شاعران بسیاری در این حوزه قلم زده اند؛ اما شاعران اندکی هستند که می توان با یقین به آن ها لقب شاعر آیینی داد و احد ده بزرگی سرآمد این شاعران است.

او با تصریح اینکه کار احد ده بزرگی قدم زدن در ساحت دین است، به بررسی کتاب «روضه خورشید» این شاعر اشاره کرد و گفت: این کتاب تجربه اشعار سه دهه فعالیت ادبی حاج احد ده بزرگی است و بررسی آثار این کتاب نشان می دهد که احد ده بزرگی کار کردن در این راه را تکلیف خود می دانسته و آن را با تفکر انتخاب کرده است.

این شاعر فارس همچنین با بیان ارزش های ادبی اشعار ده بزرگی، مثنوی سرایی را یکی از نقاط قوت این شاعر دانست و گفت: استاد ده بزرگی ساختار منسجم قصیده را در مثنوی های خود پیاده می کند. این در حالی است که رعایت تکنیک، ساختار مندی و تعلق خاطر به ادبیات کلاسیک  از جمله ویژگی های شعری به ویژه مثنوی های اوست.

نشست کتابخوان «صدای پای اربعین» در ادامه با معرفی سه کتاب دنبال شد.

 

امام حسین (ع) را با کتابخوانی باید به جامعه معرفی کنیم

مجید اسکندری استاد رشته زبان و ادبیات فارسی نخستین کتابخوان این نشست بود که با معرفی کتاب «از مدینه تا کربلا » نوشته محمدصادق نجمی در این نشست حضور یافت. اسکندری گفت: بزرگانی در حوزه شعر دینی داریم که باید از آنها تقدیر شود و چه خوب است که در هفته کتاب از آن ها قدردانی شود.

او با بیان اینکه  امام حسین (ع) را با کتابخوانی باید به جامعه معرفی کنیم، افزود: در مراسم عزاداری حسینی باید به حسین حقیقت جو روی بیاوریم و قلم و کتاب جایگاهی مناسب برای شناخت ائمه اطهار (س) است. میان امام حسین واقعی(ع) و امام حسین که ساخته ذهن ماست، تفاوت بسیاری وجود دارد و باید سعی کنیم که حسین حقیقت جو را به مردم معرفی کنیم. ما در شناخت امام حسین (ع)، کم گذاشته ایم و ایشان در میان یاران خودشان هم ناشناخته و غریب بودند.

اسکندری همچنین با تصریح اینکه با خواندن کتاب «از مدینه تا کربلا » می توان حسین حقیقت جو را شناخت، گفت: مهم ترین ویژگی این کتاب  مستند بودن است. تمامی مطالب این کتاب از آثار مستدل و مستند نقل شده و نویسنده کتاب حتی مقاتل و مطالبی را که درباره آن ها تردید داشته است، بیان نکرده است.

این استاد ادبیات در پایان سخنان خود همچنین دوستان را به خواندن کتاب «پایی که جا ماند» نوشته سید ناصر حسینی‌پور دعوت کرد.

 

امام حسین (ع) علاوه بر محبت به معرفت نیاز دارد

علی اکبر محرابیان دیگر کتابخوان این نشست بود که علاوه بر دعوت حاضران به خواندن کتاب «حماسه حسینی» به بررسی کتاب «نهضت امام حسین (ع)  و قیام کربلا» اثر غلامحسین زرگری نژاد پرداخت و گفت: این کتاب از جمله منابع کاملاً علمی و متقن درباره حوادث کربلا است و در سال ۱۳۸۳ نیز کتاب برگزیده جمهوری اسلامی شده است. نویسنده در این اثر با استفاده از اسناد تاریخی مباحثی همچون ریشه های قیام، سلطنت یزید، عزیمت امام حسین(ع)، حادثه کربلا و شکست توابین را بررسی کرده و در پایان نیز در جدولی اسامی تمامی شهدای کربلا را ارائه کرده است.

محرابیان در ادامه با بیان اینکه امام حسین (ع) علاوه بر محبت به معرفت نیاز دارد، یادآور شد: عموم مردم روایت های شنیده را بدون آگاهی از مباحث تاریخی آن می پذیرند، اما کتاب هایی  از جمله «نهضت امام حسین(ع)   و قیام کربلا» می تواند حقایق زندگی بزرگان دینی را برای مردم مشخص می کند.

 

اتمام حجت حقانیت حسین(ع) برای مسیحیان

 هره جوکار استاد دانشگاه شیراز  نیز در ادامه با معرفی کتاب «امام حسین (ع) در اندیشه مسیحیت» نوشته آنتوان بارا پشت تریبون قرار گرفت. جوکار با بیان اینکه این کتاب از دیدگاه یک راوی بی طرف غیرمسلمان درباره امام حسین (ع) و کربلا روایت شده است، گفت: نویسنده در این اثر شباهت ادیان الهی را از طریق مقایسه گفتار و رفتار امام حسین(ع) و حضرت مسیح به تصویر می کشد و با استناد به انجیل و منابع مسیحیت از نزدیکی اندیشه آن ها  و حتی داستان خبر دادن حضرت مسیح از وجود امام حسین (ع) را بیان می کند.

جوکار با اشاره به اینکه نوشتن این کتاب تلاش های اندک مسلمانان برای معرفی قیام حسینی (ع) به سایر ادیان را جبران می کند، افزود: این کتاب با استناد به منابع موثق از بسیاری از آثار و متن های کلیشه دراین باره فاصله گرفته است. نویسنده در این اثر، قیام امام حسین را خاتمه دهنده رسالت پیامبران از آدم تا خاتم می داند و بیان می کند که قیام امام باعث تزلزل بنیان خاندان اموی و آغازگر مقابله با ظلم و جور است.

به گفته او این کتاب تاکنون به ۱۷ زبان ترجمه شده است و به عوان منبع درسی در دانشگاه ها تدریس می شود.

گفتنی است در پایان این گردهمایی افزون بر تجلیل از سال ها فعالیت ادبی استاد احد ده برزگی پدر شعر آیینی فارس و شعر خوانی این پیرغلامان، از دیگر ارائه دهندگان کتاب و فعالان کتابخانه ابوریحان شیراز قدردانی شد.

 

پایگاه اطلاع رسانی نهاد کتابخانه های عمومی کشور، دوشنبه 22 آبان 1396

http://www.iranpl.ir/news/7855/