منظومه سازی و شعر انقلاب
روایت و حماسه در قالب مثنوی برجسته میشود
رضا اسماعیلی، شاعر در گفتوگو با خبرنگار حوزه ادبیات گروه فرهنگی باشگاه خبرنگاران جوان؛ در خصوص منظومهسازی گفت: شاید اشاره مقام معظم رهبری در نشست صمیمانهای که با تعدادی از شاعران پیشکسوت همزمان با میلاد امام حسن مجتبی(ع) داشتهاند در بحث منظومهسازی به نمونههایی مانند «شاهنامه فردوسی» باشد. این اثر در حوزه حماسی یکی از شاهکارهای ادبی است. آنچه در منظومهسازی برجسته میشود، روایت و حماسه است. این آثار بیشتر در قالب مثنوی سروده شدهاند. مثنوی قالب شعری بسیار مناسبی برای بیان روایت است و اکثر شاعران پارسی زبان زمانی که خواسته اند یک داستان حماسی و نکته حکمتآمیزی را در شعرشان مطرح کنند از این قالب شعری استفاده کردهاند.
وی افزود: در«مثنوی معنوی» قصص قرآن به شیوه ای شاعرانه بازخوانی و روایت میشود. شاید در منظومهسازی که مورد تأکید مقام معظم رهبری قرار گرفته این مورد مدنظر بوده است که حماسههای خلق شده توسط رزمندگان در هشت سال دفاع مقدس این قابلیت را دارد که به نظم کشیده شود و منظومهسازیهایی با این موضوعات توسط شاعران خلق شود.
این شاعر با اشاره به وجود فراز و نشیبهای تاریخ دوران دفاع مقدس اظهار داشت: برای روایت حماسه هایی که رزمندگان اسلام در دوران هشت ساله دفاع مقدس برای صیانت از نوامیس و کیان کشور آفریدند، میتوان دست به منظومهسازی زد. شاعران در این چهار دهه کمتر به این سمت و سو حرکت کردند. کمتر شاعری به دنبال این مسئله رفته که منظومهسازی را دنبال کند. شاعران انقلاب اسلامی با توجه به آن که نمونههای قابل تقلیدی در ادبیات داریم، میتوانند در این حوزه دست به تجربه بزنند. یقینا قابلیت و توانمندی منظومه سازی در شاعران نسل انقلاب وجود دارد که با فراهم کردن زمینه به فعلیت درخواهد آمد.
اسماعیلی در پاسخ به این سوال که شاعران انقلاب چرا تا کنون به دنبال منظومه سازی از تاریخ انقلاب نبوده اند، بیان کرد: شاید یکی از دلایل عدم استقبال از منظومه سازی، مقتضیات زمانه ای ست که در آن زندگی می کنیم. زمانه ای که در آن انسان مبتلا به جنون سرعت است و همه چیزش «فست فود»ی شده است. در چنین روزگاری برای عقب نماندن از قافله پیشرفت باید زمان را هوشمندانه مدیریت کرد. علت کم رونقی قالب های بلندی مثل مثنوی و قصیده نیز چیزی جز این نیست. چون مردم مثل گذشته فرصت نمیکنند مثنویهای بلند را بخوانند، بیشتر به سمت قالب های کوتاهی چون غزل، رباعی، دوبیتی و شعرهای هایکو مانند رفته اند.
البته رگه هایی از منظومه سرایی در آثار شاعرانی چون حمید سبزواری و علی معلم دامغانی قابل ردیابی ست. لهجه اکثر این مثنویها نیز حماسی است و تاریخ انقلاب یا دفاع مقدس را به رشته نظم درآوردهاند. البته منظومهسرایی به مطالعه و صرف چند سال زمان نیاز دارد. با توجه به رخدادهای انقلاب و دفاع مقدس باید تقدم و تأخر زمانی در سرودهها وجود داشته باشد. این کار به نوعی تاریخنگاری است. ورود به این حوزه نیازمند مطالعات تاریخی و اجتماعی و تا حدودی برخورداری از بینش سیاسی است. شاعران باید به تاریخ انقلاب و دفاع مقدس اشراف داشته باشند تا بتوانند منظومهسرایی کنند.
وی در پایان تصریح کرد: با توجه به تأکید مقام معظم رهبری بر منظومهسازی، باید برای تحقق این مهم برنامه ریزی کنیم تا این قابلیت در شعر انقلاب به فعلیت در آید و خواسته مقام معظم رهبری تحقق پیدا کند.
باشگاه خبرنگاران جوان، 23 خرداد 1396
http://www.yjc.ir/fa/news/6126042/
نقل نوشته ها با ارجاع به نام وبلاگ و نویسنده آزاد است