و خدا « کلمه » را آفرید ...

به گزارش خبرنگار فرهنگی باشگاه خبرنگاران پویا، هر ساله تعداد زیادی از عناوین تازه‌منتشر شده به نمایشگاه کتاب راه می‌یابند که مخاطبان خود را دارد؛ کتاب‌هایی با موضوع داستان، نقد ادبی، علمی، کشاورزی، طب سنتی و ... ، اما در این میان کتاب‌های شعر عمدتاً مشتاقان بسیاری دارد که مخاطبانش فقط اهالی شعر و ادبیات نیستند، اصولاً هر ایرانی‌ای ذوق ادبی دارد.

در سی‌امین دوره نمایشگاه کتاب تهران که در شهر آفتاب برگزار می‌‌شود نیز کتاب‌های شعر جدیدی برای اولین‌بار به این ماراتن 10 روزه عرضه می‌شوند. در این گزارش تعدادی از این مجموعه‌ها براساس پرمخاطب‌بودن اثر و یا ناشر معرفی می‌شود:

نگاهی دوباره به یک قالب مهجور

«سیاه مست سایه تاک» عنوان جدیدترین اثر از مرتضی امیری اسفندقه است که به تازگی از سوی انتشارات شهرستان ادب در نمایشگاه کتاب عرضه شده است. این اثر مجموعه‌ای از قصیده‌های امیری اسفندقه در موضوعات مختلف است و همین کتاب نیز در همین است. در دوره‌ای که به گفته کارشناسان، دوره برتری غزل بر دیگر قالب‌های کلاسیک است و دوره‌ای است که کمتر شاعری برای طبع‌آزمایی به سراغ قصیده می‌رود، اقدام امیری اسفندقه نوعی خلاف آمد عادت‌های امروزی است. قدم زدن در عرصه‌‌های کمتر امتحان شده، توانایی‌های شاعر را نشان می‌دهد. امری که به گفته کارشناسان و منتقدان شعر، خالق «سیاه مست سایه تاک» توانسته به خوبی از پس آن برآید. 

«فرشته مهر» نیز عنوان دیگری است از شهرستان ادب که دربردارنده مجموعه‌ای از تصنیف‌های زنده‌یاد محمد قهرمان است. این کتاب که به تازگی منتشر و برای اولین‌بار در نمایشگاه عرضه شده است، خلاقیت و توانایی قهرمان را در این حوزه نشان می‌دهد. اسم قهرمان با شعر کلاسیک و پژوهش بر حوزه‌هایی مانند صائب‌پژوهی گره خورده است، «فرشته مهر» بعد دیگری از توانایی‌های او را نشان می‌دهد، آن هم در حوزه‌ای که به دید برخی از شاعران، رتبتی پایین‌تر از دیگر حوزه‌های شعری دارد. 

کتاب جدید سیار در راه است

شهرستان ادب در این دوره کتاب «راه‌بندان» اثر میلاد عرفان‌پور را هم عرضه کرده است. این کتاب مجموعه‌ای از رباعیات عرفان‌پور را در برگرفته و برای مخاطب عام که علاقه دارد در زمان کم، لذتی از شعر و ادبیات ببرد، مناسب است. ضمن اینکه، عرفان‌پور در این کتاب کوشیده تا با نگاهی دیگر و خلاف نگاه‌های مرسومی که از او سراغ داریم،‌ برای مخاطب خود سخن بگوید. او در این مجموعه به موضوعاتی پرداخته که انسان امروز به نوعی با آن_چه بخواهد و چه نخواهد_ روبروست و بخشی از زندگی او را تشکیل می‌دهد؛ موضوعاتی مانند ترافیک که همه کم و بیش با آن و مشکلاتی که برایمان ایجاد کرده، دست و پنجه نرم کرده‌ایم. 

شهرستان ادب قرار است مجموعه‌ای دیگر از محمدمهدی سیار را به چاپ برساند که این اثر نیز موضوعات مختلفی را در خود جای داده است. 

«بهشت نیمه کاره» چند شاعر سوئدی

فصل پنجم، ناشر تخصصی شعر است که برای دوستداران این حوزه نام‌آشناست. این انتشارات نیز در دوره فعلی نمایشگاه کتاب با تعدادی از تازه‌های نشر خود حاضر است که از این آثار می‌توان به مجموعه‌ای از سروده‌های «پاسپورت» اشاره کرد. این اثر گزیده‌ای از اشعار نزار قبانی، سمیح القاسم و محمود درویش است که به کوشش فرید قدمی گردآوری شده است. 

در پشت جلد این اثر نوشته است: «شاعری عرب زمانی گفته بود که اگر دیدید کسی در خیابان با خودش حرف می‌زند بدانید که یا دیوانه است یا فلسطینی. از پایان جنگ جهانی دوم تا امروز می‌شود این را به‌صراحت و با صدای بلند گفت که فلسطین مهم‌ترین مسئله جهان است و می‌توان آن را سندروم متحد این کره‌ی خاک دانست. بنیادگرایی، نژادپرستی، نظامی‌گری، اشغال و توحش سازمان‌یافته همه‌گی در یک نام جمع می‌شوند: اسرائیل. هر شکلی از توحش و سرکوب در سیستم نظامی-پلیسی اسرائیل رؤیت‌پذیر است و هر شکلی از ستم‌دیدگی و دیفران در تن‌ها و زبان‌های فلسطینی.»

فصل پنجم در این دوره گزیده‌ای از سروده‌های خوب دیگر کشورها را نیز منتشر کرده است که از جمله این مجموعه‌ها می‌توان به «از ما دو نفر کدام یک غایب است» مجموعه شعری از فرانسه به کوشش هنگامه هویدا و «بهشت نیمه‌کاره» مجموعه شعر سوئد به کوشش بابک زمانی اشاره کرد. 

استقبال از «تحیر» در قطره

«تحیر» چهارمین مجوعه شعر مستقل برقعی پس از «توفان واژه ها»، «قبله مایل به تو» و «رقعه» است که این بار توسط نشر (ثالث) و موسسه( رسانه آفتاب) در اردیبهشت ماه امسال منتشر شده است.

این کتاب به صورت کامل به یک مثنوی_غزل علوی اختصاص دارد و در 16 بخش مجزا از یکدیگر به بیان وقایع تاریخی صدر اسلام و ستایش امیرالمونین علی علیه السلام  با نگاهی شاعرانه می پردازد.

جامه دران بخش نخست کتاب است که شاعر در آن به میلاد حضرت علی علیه السلام پرداخته و فُرودین فصل پایانی آن. همچنین بخش نهم کتاب با عنوان صیقل از قصیده واره ای زیبا تشکیل شده است.

«سمت روشن دنیا» در یک کتاب

«سمت روشن دنیا» که اولین مجموعه مستقل آزادسروده‌های رضا اسماعیلی است، در بردارنده 224 قطعه سپیدسروده کوتاه با مضامین غنایی و اجتماعی است.

اکبر اکسیر در بخشی از مقدمه‌ای که بر این مجموعه شعر نوشته، گفته است: رضا اسماعیلی ادوار شاعری از کلاسیک تا شعر امروز را پشت سر گذاشته است. او با  بازخوانی «نیما» و تأملی در شعر دهه هفتاد، رفتارشناسی ادبی و شعر مفهومی را به مخاطب لجوج امروز شناساند و حالا بعد از 10 سال به شعرهای کوتاهی رسیده که می‌توان ادعا کرد که می‌خواهد بدون تقلید به راه تازه‌ای قدم بگذارد که «شعر امروز» نامیده می‌شود.

نمونه‌های چاپ شده در این مجموعه تمام تجربیات او نیست. اگر تکراری هم در معدودی از شعرها دیده می‌شود، به خاطر پرداختن شاعر به موضوعی خاص و تشخص بخشیدن به آن است، ولی لهجه اکثر شعرهای این مجموعه آمیخته با تفکر و اندیشه ای والا و انسانی است، با زبانی که محکم است و مهندسی خاص واژگانی را در بر دارد».

سپیدسروده‌های «سمت روشن دنیا» که در چهار بخش «عشق»، «کودکی»، «مرگ» و «اما بعد...» سامان یافته‌اند، شعرهایی سرشار از تصاویر مفهومی است. تصویرهایی متأثر از سبک زندگی آشفته و نابسامان انسان معاصر، انسانی که در تقابل سنت و مدرنیته دست و پا می‌زند و گاهی به ناگزیر برای رسیدن به آرامش به معصومیت کودک درون خویش پناه می‌برد. شاعر در «سمت روشن دنیا» به کالبدشکافی دغدغه‌های انسان مدرن و واکاوی شاعرانه آنها پرداخته است.

از «حال ساده» تا «حال استمراری»

انتشارات هزاره ققنوس نیز در این دوره تعدادی از کتاب‌های شعر منتشر کرده است که از این دست می‌توان به «حال استمراری» و «حال ساده» اثر محمود اکرامی‌فر اشاره کرد. 

انتشارات سخن نیز برای این دوره مجموعه‌ شعری از تقی پورنامداریان، استاد دانشگاه، با عنوان "مثل آب ساکن و مثل ریگ روان" منتشر کرده است.