___________________ __________________________________________________

به انگیزه گرامیداشت یاد و نام محمد حسن فرحبخشیان ( ژولیده نیشابوری)

عمری است که «ژولیده» گرفتار حسین است

     به گزارش حوزه کتاب و ادبیات گروه فرهنگی خبرگزاری فارس، رضا اسماعیلی شاعر انقلاب به مناسبت فرا رسیدن سالروز درگذشت ژولیده نیشابوری ، یادداشتی را در باره جهان شاعرانه این شاعر مردمی نوشته و آن را برای انتشار در اختیار این خبرگزاری قرار داده است، در ادامه این یادداشت را می‌خوانید.

*****

اسمش محمد حسن و تخلصش « ژولیده» بود - ژولیده نیشابوری - به اعتبار این که در نیشابور چشم به حقیقت جهان گشوده بود، هر چند از سال ۱۳۶۸ در ورامین سکونت گزید و تا آخر عمر آنجا باقی ماند. شاعری عارف و وارسته و کمر به خدمت مردم بسته که ذکر روز و شبش زمزمه این بیت حافظ بود :

           غلام همت آنم که زیر چرخ کبود

           ز هر چه رنگ تعلق پذیرد آزاد است

      با ظاهر بی تکلف و ساده ای که داشت ، هیچ کس فکر نمی کرد که این آدم یک لا قبا شاعری صاحب قریحه است . ولی او به راستی شاعر بود . شاعری مکتب ندیده و زحمتکش همچون « یغمای نیشابوری » که از طبعی خدا دادی برخوردار بود . شاعری فطری از جنس همین مردم ، با قامتی شکسته ، دست هایی پینه بسته ، ظاهری بی آلایش و لباس هایی خاکی و اتو نکشیده . شاعری از جنس «بابا طاهر»، «فائز» و «یغمای خشتمال نیشابوری».

     لهجه اش هم به ظاهرش رفته بود . بی هیچ گونه آداب و ترتیبی سخن می گفت و حرف دلش را بر زبان می آورد . بلد نبود ژست بگیرد و قلمبه ، سُلمبه صحبت کند . با لهجه زلال دلش حرف می زد ، و حرفش بر دل می نشست . آن قدر ساده و بی تکلف بود که به قول « سهراب » حتی می شد از روی لباس ، زلالی  دل بی کینه اش را به تماشا نشست و دانه های دلش را شمرد .

      ژولیده شاعری مردمی ، آزاده و انقلابی بود ، و همچون همه شاعران مردمی این دیار، از شیفتگان و ارادت مندان صادق خاندان رسالت. او معتقد بود این عشق و ارادت ذاتی به آل الله در تربیت خانوادگی و حضورش در مراسم عزاداری حضرت اباعبدالله (ع) در دوران کودکی و نوجوانی ریشه دارد. به گفته‌ی خودش از ۱۲ سالگی ، مسافر وادی ادبیات شده و سرودن شعر را آغاز کرده بود. چرا که سرودن شعرهایی همچون « دلت را خانه ماکن ، مصفا کردنش با من» جز با عشق و ارادتی خالصانه به اهل بیت ( ع ) امکان پذیر نبود.

     از همین رو بیشتر مردم ایران - بخصوص مردم انقلابی ورامین -  « ژولیده » را با این شعر از دل بر آمده می شناسند .علت شهرت شگفت انگیز این شعر به خاطر خلوصی ست که در جان و جهان آن ریشه کرده است. به خاطر همین خلوص، شاعر همواره خود را خادم و کفش جفت کن حضرت ابا عبدالله ( ع ) می دانست و با همین عشق و ارادت و بی هیچ ادعایی، تا پایان عمر رهسپر این مسیر مقدس و نورانی  بود و با عنایت مولا و عشقی که مردم به او داشتند ، عَلم شعر دینی و آیینی را مردانه بر پا نگاه داشت .

     وی با غزل معروف « لطف حق » - که به آن اشاره شد - و همچنین با شعار انقلابی « در بهار آزادی ، جای شهدا خالی »  نام خود را برای همیشه در تاریخ ادبیات ایران ثبت کرده است . چرا که این سروده ها مُهر قبول و پسند مردم را بر پیشانی خود دارند و به تعبیر خود او ، هر شعری که مورد پسند مردم قرار گیرد ، ماندگار خواهد شد :

چون پسند خلق گردد ، شعر شاعر ماندنی ست

گر صدف گردد پذیرا ، قطره گوهــر می شود

     در باره احوال و آثار ژولیده نیشابوری سخن برای گفتن بسیار است . این یادداشت فقط در حکم تلنگری برای ورود اهل ادب به حوزه « ژولیده پژوهی » ست . چرا که شاعرانی همچون ژولیده که  به خاطر برخورداری از ارزش های مردمی ، در چشم و دل مردم می نشینند و در ذهن و زبان مردم جا باز می کنند ، استحقاقی بیشتر از این دارند . امید آن که با همت بلند مردان فرهنگ پرور و ادب دوستی همچون حسین قرایی و با حمایت و پشتیبانی های مادی و معنوی متولیان فرهنگی کشور، این مسیر روشن استمرار یابد و در آینده ای نزدیک به سرمنزل مقصود برسد -  اینچنین باد .

این یادداشت را با غزلی عاشورایی از ژولیده نیشابوری که یکی از محبان صادق اهل بیت و در حلقه شیفتگان و ارادت مندان سرور و سالار شهیدان کربلا بود به پایان می برم :

عالم همه مست از گل رخسار حسین است

ذرات جهان در عجب از کار حسین است

دانی که چرا خانه حق گشته سیه‌پوش

یعنی که خدای تو عزادار حسین است

تا هست جهان هست به فرمان الهی

جبریل امین حاجب درگاه حسین است

جن و ملک و حور و پری در طلب فیض

مامور پذیرایی زوار حسین است

دانی که خرید از دل و جان جان جهانی

با دادن جانی به جهان کار حسین است

سرمایه آزادگی مردی و غیرت

از کوشش و از همت و پیکار حسین است

آن سر که شود شافع ما نزد خداوند

آن سر ، سرِ پر نور گهربار حسین است

هر کس به جهان گشته گرفتارنگاری

عمری است که “ژولیده” گرفتار حسین است

روحش شاد و یادش گرامی

 

http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13950718000935