نقد سمت روشن دنیا

__________________________________________________________________________________________________

امروز در بنیاد شعر و ادبیات داستانی ایرانیان برگزار می‌شود

نقد و بررسی کتاب «سمت روشن دنیا» سروده رضا اسماعیلی

 

جلسه‌ی نقد و بررسی کتاب «سمت روشن دنیا» سروده رضا اسماعیلی با حضور سیدضیاءالدین شفیعی، اسماعیل امینی، سیداحمد نادمی و مجید سعدآبادی و جمعی از اهالی فرهنگ و ادبیات امروز دوشنبه ۲۲ آذر ساعت ۱۵ در بنیاد شعر و ادبیات داستانی به نشانی خیابان کریم‌خان‌زند، خیابان سنایی کوچه شهید اعرابی (5)، پلاک 6، طبقه همکف، تالار جلال آل‌احمد برگزار خواهد شد.

 

 

بنیاد شعر و ادبیات داستانی، دوشنبه, 22 آذر 1395 ساعت 10:01

http://www.adabiatirani.com/fa/اخبار/اخبار-بنیاد/item/4308-

شاعران انقلاب: احمد زارعی

___________________________________________________________________________________

احمد زارعی؛ از افتادن انقلاب به دست نااهلان و نامحرمان بیم‌ داشت

خبرگزاری فارس: احمد زارعی؛ از افتادن انقلاب به دست نااهلان ونامحرمان بیم‌ داشت

احمد زارعی دیده‌بان بصیری بود که از افتادن انقلاب به دست «نااهلان و نا محرمان» بیم داشت. به همین خاطر آفت زدایی از ساحت دین و انقلاب را یکی از رسالت‌های انقلابی خود می‌دانست.

خبرگزاری فارس - گروه کتاب و ادبیات: رضا اسماعیلی از شاعران کشورمان یادداشتی را به روح پر فتوح احمد زارعی تقدیم کرده که در ادامه می خوانید.

مجاهدی فرهنگی، و مبارزی نستوه

باز امشب هوس گریه‌ی پنهان دارم

میل شبگردی در کوچه‌ی باران دارم

کوچه پر نم نم باران و هم‌آواز قنوت

خاک نم دیده و بر آن ردپای ملکوت

کسی از دور به آواز مرا می‌خواند

از فراز شب بی راز مرا می‌خواند

راهی میکده‌ی گمشده‌ی رندانم

من که چون راز دل می‌زدگان عریانم

باید از خود بروم تا که به او باز آیم

مست، تا بر سر آن رازمگو باز آیم

***

خاطره من از شهید جاودان یاد «احمد زارعی» به کنگره‌های شعر جنگ و دفاع مقدس بر می‌گردد. به سال‌هایی که شیطان بزرگ با تحریک شیطانک‌هایی چون صدام و برای حفظ منافع صهیونیسم غاصب، آتش جنگ را در مرزهای میهن اسلامی بر افروخته بود و هر روز برای براندازی نظام مقدس جمهوری اسلامی خوابی جدید می‌دید و نقشه‌ای جدید می‌کشید. در آن روزهای خون و خطر، احمد که پیش از انقلاب نیز به عنوان یک انقلابی سابقه مبارزه با نظام منحط ستم شاهی را در کارنامۀ خود داشت، به حکم تکلیف، به ندای «هل من ناصرٍ ینصرنی» پیر و مراد خویش حضرت امام خمینی (قدس سره الشریف) با حنجرۀ غیرت «قالوا بلی» گفت و برای پاسداری از نوامیس اسلام و انقلاب به پا خاست و راهی جبهه‌های نبرد حق علیه باطل شد.

احمد به راستی مصداق یک «مجاهد فرهنگی» و یک «فرهنگی مجاهد» بود. حضور او در جبهه و جنگ در سال‌های پر افتخار دفاع مقدس و هشت فصل سرخ عشق، حضوری امید بخش و تاثیر گذار بود. چرا که زندگی در نگاه او، ایمان و مبارزه بود. ایمان به وحدانیت ذات اقدس پروردگار و مبارزه با کفر و شرک و نفاق برای حاکمیت حکومت الله و محو ظلم و بی‌عدالتی و باطل از سراسر کرۀ خاک:

باز ما مَرد نبردیم، به یادت باشد

باز ما مَرد نبردیم، به یادت باشد

ما که در حادثه مُردیم، به یادت باشد

ما که افتادی اگر، پا به رُخت نگذاریم

«یا علی»گفته و از خاک تو را برداریم

 

از همین رو، برای پاسداری از انقلاب همواره در حال آماده باش بود. عنوان و صفت «مبارز نستوه » به راستی برازندۀ اوست. چرا که یک لحظه آرام و قرار نداشت و همه وجود خویش را وقف خدمت به اسلام و انقلاب کرده بود. او در کسوت یک مجاهد انقلابی، یا در جبهه بود، و یا در کسوت یک مجاهد فرهنگی همواره در حال نوشتن و سرودن و آموختن و ... آموختن.

احمد در زندگی سلوکی عارفانه و عاشقانه داشت. بزرگمردی وارسته و به حق پیوسته بود که با پیروی از سیرۀ عملی بزرگان دین، «با دوستان مروت و با دشمنان مدارا» می‌کرد. پنداری نیک، گفتاری متین، و رفتاری مقبول داشت که منطبق با آموزه‌های وحیانی و قرآنی بود. قدرت جاذبه‌اش بیش از دافعه‌اش بود. به خاطر برخورداری از حُسن خلق و شرح صدر، رزمندگان مجذوبش می‌شدند و با شوقی زاید الوصف گِردش حلقه می‌زدند.

نکتۀ دیگر این که احمد «درد دین» داشت. او انقلاب را میراث پیامبران می‌دانست و ساحت آن را از زشتی و پلشتی به دور می‌خواست. او دیده‌بان بصیری بود که از افتادن انقلاب به دست «نااهلان و نا محرمان» بیم داشت. به همین خاطر آفت زدایی از ساحت دین و انقلاب را یکی از رسالت‌های انقلابی خود می‌دانست. نقد هوشمندانۀ مسلمانی دینداران دنیاخوار، و طلایه‌داری او در عرصۀ «شعر اعتراض» مورد اذعان همه کسانی است که با او از نزدیک حشر و نشر داشته‌اند. احمد در دین سلوکی ابوذرانه داشت و همچون پیر و مراد و مقتدای خویش «حضرت روح الله » به احیای «اسلام ناب محمدی» می‌اندیشید، از همین رو هر جا که می‌دید انقلاب بازیچۀ دین فروشان دنیاپرست قرار گرفته، دردمندانه فریاد اعتراض بر می‌آورد و ابوذرانه هشدار می‌داد:

 

تیغ و اسب ست که پوسیده به میدان یارب

کاخ‌ها سبز شد از خون شهیدان یارب

آی مومن! به کجا ؟دین تو اینجا مانده ست

پشت دیوار در قصر خدا جا مانده ست!

پشت دیوار در قصر خدا جا مانده ست!

حق نه این است که با قصرنشینان باشیم

حق نه این ست که ما در صف اینان باشیم

حق در این است که تیغ علوی برگیریم

روش پرمنش فاتح خیبر گیریم

دینم امروز به میدان خطر افتاده است

کارش امروز به گوساله ی زر افتاده است

مگذارید که گوساله دهن باز کند

ورنه موسی شود و دعوی اعجاز کند!

دیگر این که همه جا برای احمد حکم جبهه را داشت. به طوری که وقتی به ضرورتی از جبهه دل می‌کند و به شهر می‌آمد، شهر در قاب چشمان تیزبین او جبهه‌ای دیگر بود، و او در این جبهه نیز به شیوه‌ای دیگر به مجاهدت می‌پرداخت که نام آن را می‌توان «جهاد فرهنگی »گذاشت.

خدمات ارزنده‌ی او به شعر و ادبیات انقلاب هرگز از ذهن شاعران هم نسل ما پاک نمی‌شود. احمد چه در حوزه هنری مشهد، و چه در معاونت فرهنگی سپاه تهران، همه جا جریان ساز بود. علاوه بر بنیانگذاری کنگره‌های شعر جنگ و دفاع مقدس که تا به امروز - به همت یاران و همرزمانش - ادامه یافته است، در راه اندازی و انتشار مجلات سپاه نیز نقشی محوری و غیر قابل انکار داشت.

یکی دیگر از تعلقات فکری و دغدغه‌های مقدس احمد، حوزۀ «نظریه پردازی» ادبیات انقلاب بود. او حتی در این زمینه مطالب و مقالاتی را نیز به رشته تحریر در آورد، ولی تعلق خاطر او به دفاع مقدس و حضور در جبهه ‌ها، فرصت کافی برای تکمیل این یادداشت ‌ها و دست نوشته ‌ها را نداد و این مهم ناتمام باقی ماند. از همین رو، امروز غبار زدایی و رونمایی از شخصیت علمی و فرهنگی احمد و بسیاری دیگر از شهیدان شاخص و نام آور دفاع مقدس، یکی از کارهای بر زمین مانده است که باید برای به سامان رساندن آن برنامه‌ریزی کرد. چرا که نسل امروز باید بدانند شهیدان سربلند این آب و خاک، از نظر علمی نیز انسان‌های بلند قامت و برجسته‌ای بوده‌اند که اگر می‌ماندند، نام شان در شمار چهره‌های ماندگار و ستارگان پر فروغ آسمان علم و فرهنگ این مرز و بوم ثبت و ضبط می‌شد.

واگویۀ کرامات و فضایل انسانی، علمی و فرهنگی این ستاره پر فروغ آسمان رشادت و جانبازی در یک مقاله امکان پذیر نیست .این یادداشت نیز «برگ سبزی ست تحفه درویش» که به رسم ادب و به منظور ادای دین و عرض ارادت به روح پر فتوح احمد عزیز بر سینۀ کاغذ نقش بسته است. امید آن که همراهان، یاران، همرزمان و همسنگران آن عزیز سفر کرده در فرصت‌هایی که به لطف حق در آینده دست می‌دهد، در بارۀ زندگی حماسی و مجاهدت‌های فرهنگی او بیشتر بنویسند و بگویند تا دلیل راه اکنونیان و چراغ راه آیندگان گردد.

 

حُسن ختام این نوشتار کوتاه، فرازی دیگر از دل - سروده‌های آن سینه سرخ عاشق است که با قرائت فاتحه‌ای برای شادی روح پر فتوحش با هم زمزمه می‌کنیم:

 

دست‌ها در ملکوت و بدنم بر خاک ست

ظاهر آلوده ام، اما دل و جانم پاک ست

بازهم بر سر گلدسته اذان خواهم داد

فجر را بر همه آفاق نشان خواهم داد

تکیه دارید گر اول به خدا، بسم الله !

پس از آن بر دل و بر شانه ی ما، بسم الله !

ورنه این راه و شما تا به ندامت خانه

ورنه این سیر و شما تا هدف بیگانه

باز ما مرد نبردیم، به یادت باشد

ما که در حادثه مردیم، به یادت باشد

ما که افتادی اگر، پا به رُخت نگذاریم

« یا علی »گفته و از خاک ترا برداریم

***

این میان آن که غریب ست، ولی است و منم

و این میان آنک ه نجیب ست، علی است و منم

همه عالم ز شما، مهر ولی باز از ما

کاخ‌ها آن شما، تیغ و علی باز از ما

خط اگر خط ولابود، نجات ست در آن

مقصد جمله خدا بود، نجات ست در آن

***

شب و باران و نمازست و هم آواز قنوت

باقی مثنوی ام را بسرایم به سکوت...

 

خبرگزاری فارس، دوشنبه 22 آذر 1395

http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13950922000586

نقد و بررسی «سمت روشن دنیا» در «بنیاد شعر و ادبیات داستانی»

 _________________________________________________________________________
جلسه نقد و بررسی مجموعه شعر‌«سمت روشن دنیا» (دوشنبه 22 آذر، ساعت 15) به همت بنیاد شعر و ادبیات داستانی و با مشارکت انتشارات «هنر رسانه اردی بهشت» برگزار می شود.

 

 
      جلسه نقد و بررسی مجموعه شعر‌«سمت روشن دنیا»  جدیدترین اثر رضا اسماعیلی به همت بنیاد شعر و ادبیات داستانی و با مشارکت انتشارات «هنر رسانه اردی بهشت»  برگزار می شود.

     این نشست روز دوشنبه 22 آذر ماه ساعت 15:00  با حضور سید ضیاءالدین شفیعی، دکتر اسماعیل امینی، سید احمد نادمی، مجید سعد آبادی و جمعی از شاعران و علاقه مندان به شعر و ادبیات در سالن اجتماعات بنیاد شعر و ادبیات داستانی واقع در خیابان کریم خان، خ سنایی، کوچه پنجم(اعرابی)، پلاک (6) برگزار می شود.
 
     حضور کلیه علاقه مندان به شعر و ادبیات در این نشست آزاد است.

 

کتاب «سمت روشن دنیا» رونمایی شد

 _______________________________________________________________________________________________

در مراسم رونمایی از مجموعه سپیدسروده های کوتاه رضا اسماعیلی عنوان شد:

حمید رضا شکارسری:
در اشعار این مجموعه با «معماری کلمات» روبه‌‌ رو هستیم

رضا اسماعیلی در آینده بیش تر با اشعار سپیدش در یادها خواهد ماند

 به گزارش خبرنگار کتاب و ادبیات خبرگزاری فارس، آیین رونمایی از کتاب «سمت روشن دنیا» اشعار رضا اسماعیلی در خبرگزاری فارس، برگزار شد.

این مراسم با حضور حمیدرضا شکارسری، محمود اکرامی، مصطفی محدثی خراسانی، کامران شرفشاهی، حسین قرایی، محمد مهدی عبدالهی، رحیم زریان، یداله قائم پناه، محمد علی گودینی، محمد مراد مردانی، احمد خویشتن دار لنگرودی، مهرداد مهرابی، شراره کامرانی و جمعی از علاقه مندان به شعر و ادبیات برگزار گردید.

مصطفی محدثی خراسانی:

نگاه به دغدغه‌های انسان امروز از ویژگی‌های این مجموعه شعر است

مصطفی محدثی خراسانی با اشاره به حلقه مفقوده شعر در روزگار کنونی، گفت: در جریان شعر امروز - به خصوص در شعر سپید - حلقه مفقوده‌ای داریم که به نظرم این مجموعه در راستای پیدا شدن آن حلقه مفقوده قرار دارد. قید و بندهایی که برخی بر شعر نو نهادند، آن مسیر تازه را بست و کار را به جایی رساند که شاعر هم نمی‌دانست چه گفته و همین سبب شد که آن مسیر تازه با مشکلاتی روبه‌ رو شود.

وی افزود: این مجموعه به شدت مفهوم‌مدار است و شعری در آن نیست که مخاطب در ‌آن سردرگم و معلق بماند. نگاه به دغدغه‌های انسان امروز و به شدت بهر‌ه‌ مند از پیشینه‌های شعر فارسی از ویژگی‌های این مجموعه شعر است. تمام این نکات در زبانی سهل و ممتنع بروز یافته که البته این سبب نشده که از جلوه‌های شعر مدرن کاسته شود و به عبارتی می‌توان گفت که در این مجموعه فرم بر معنا غلبه ندارد.

محدثی خراسانی در پایان ‌گفت: تکرار یک مفهوم در اشعار این کتاب ملال‌آور نیست، بلکه سبب می‌شود که ذهن مخاطب با یک مفهوم بیشتر ارتباط برقرار کند. پشتوانه‌های مذهبی، ملی و فرهنگی نیز در شعر دیده می‌شود که برای تمام آنها نمونه‌هایی در کتاب وجود دارد. در مجموعه این اشعار مرد اغلب محکوم است و به نظر می‌رسد که زن در جامعه فراموش شده است.

محمود اکرامی:

اسماعیلی نگاهی جدید به باورها و موضوعات پیرامونی دارد

محمود اکرامی در بخش دیگری از این مراسم،‌ گفت: کتابی پیش‌ روی ما است که در آن موضع شاعر روی موضوع کتاب تأثیر گذاشته و البته شاعر فرد موضع ‌مندی است و موضوع اشعار در خدمت موضع اوست.  اسماعیلی به حرف‌هایی که می‌زند ایمان دارد و مکنونات درونی‌ او را به سمت شعر می‌برد. اسماعیلی نگاهی جدید در مورد باورها و موضوعات پیرامونی دارد.

وی افزود: توانایی او در به کار بردن اصطلاحات تکراری مثال‌ زدنی است و توانسته از یک اصطلاح کاربردهای متفاوتی را استفاده کند. البته می‌شد میزان به کار بردن این صنعت را کمتر کرد.

این شاعر و منتقد ادبی، گفت: برخی اشعار این مجموعه بیشتر حرف‌های شاعرانه است، اما ترکیب و نگاه شاعرانه است. اسماعیلی شاید عمداً‌ نخواسته که به شعر محض نزدیک شود و بیشتر معنا را در مرکز توجه خویش قرار داده است. در یک نگاه شاعر در این کتاب اقتصاد ادبی یا همان ایجاز را رعایت کرده است.

اکرامی در پایان با تاکید بر این که تلاش شاعر در این مجموعه قابل تقدیر است، گفت: شعرهای این کتاب گاهی مخاطب را به یاد «بُراده‌ها»ی مرحوم سیدحسن حسینی می‌اندازد. مرحوم سید حسن دغدغه‌هایی داشت که ما همان‌ دغدغه ها را در اسماعیلی می‌بینیم. هر چند هر دو از نظر قلم و ساحت ادبی با هم تفاوت‌هایی دارند.

کامران شرفشاهی:
این مجموعه شعر خنثی نیست. شاعر دارای چشم تماشاست و از کنار اتفاقات بی‌تفاوت نمی‌گذرد.

کامران شرفشاهی در این نشست، گفت: برخی مجموعه‌ها را که ورق می‌زنیم در دو جمله خلاصه می‌شوند که یا «من را ببر به خونه تون» یا «تو بیا به خونه مون»، اما ما در این مجموعه شاهد تنوع مضامین و مفاهیم هستیم.

وی افزود: این مجموعه شعر خنثی نیست و شاعر دارای چشم تماشاست و از کنار اتفاقات بی ‌تفاوت نمی‌گذرد. حتی رگه‌هایی از شعر اجتماعی را در این مجموعه می‌بینیم. دل‌بستگی شاعر به شاعران نامدار فارسی مانند حافظ و سعدی به خصوص حافظ در اشعارش دیده می‌شود.

حمید رضا شکارسری:

در اشعار این مجموعه با «معماری کلمات» روبه‌‌ رو هستیم / رضا اسماعیلی در آینده بیش تر با اشعار سپیدش در یادها خواهد ماند.

حمیدرضا شکارسری با اشاره به این که شاعر «سمت روشن دنیا» یک شاعر حرفه‌ای است، برای این ادعا دلایلی آورد و گفت: اول به دلیل تداوم در فعالیت باید اسماعیلی را یک شاعر حرفه‌ای دانست. زیرا شاعرانی با یکی، دو مجموعه می‌آیند و بعد ناپدید می‌شوند. دیگر این که شاعر فقط به شعر گفتن بسنده نمی‌کند و نسبت به اتفاقات و جریانات روز خود واکنش نشان می‌دهد. سوم این که به «ثبات زبان» رسیده است. اگر دوستان اشعار آزاد اسماعیلی را در کتاب‌های قبلی‌اش بخوانند قرابتی میان زبان آنها و اشعار این کتاب می‌بینند. در حالی که در اشعار کلاسیک (غزل، مثنوی، و ...) اسماعیلی بیش تر به زبان سنتی نزدیک شده است. آخرین نکته این است که به نظرم رضا اسماعیلی در این مورد نیاز به تحریک دارد، منظورم شخصیت کاریزماتیک توسط شاعر است که بتواند روی جریانات ادبی تأثیر بیش تری بگذارد.

وی افزود: به نظرم اطلاق «کتاب» برای این اثر خوب است، زیرا اشعار آن در یک راستا هستند و در سرتاسر آن با یک راوی روبه‌رو هستیم . به عقیده من این کتاب یک مجموعه یا جُنگ شعر نیست. در اشعار این کتاب ما شاعر سرودن نیستیم. زیرا مشخصه سرودن بداهه‌گویی در شعر سنتی است و معمولاً در بداهه‌گویی فاقد نوآوری هستیم. بلکه در این اشعار ما با «معماری کلمات» روبه ‌‌رو هستیم و به عبارتی شاعر آگاهانه نوشته است.

در سنت شاعرانه فاصله‌ گیری از «تن‌ نگاری» داریم

این شاعر و منتقد ادبی، گفت: در این کتاب بسیار شاهد گلایه از نبود آسمان هستیم که خُب این منجر به نقد مدرنیسم و زندگی مدرن می‌شود. این طنز در شعرهای کتاب است که زندگی جدید را به تمسخر گرفته است. شاعر آگاهانه از لایه‌های اول بدن عبور کرده و به عشق واقعی نزدیک شده است. در سنت تغزل، ما فاصله‌ گیری از «تن‌ نگاری» را داریم که از این منظر نیز شاعر دارای یک تفکر سنتی است. شاعر هر جا خواسته از عریانی‌ها حرف بزند، به نوعی شرم رسیده است.

شکارسری در پایان، گفت: این کتاب اگر یک اتفاق در شعر معاصر نباشد، بی‌ تردید در کارنامه شعری اسماعیلی یک اتفاق محسوب خواهد شد و در آینده‌ اگر کسی بخواهد از شاعر یاد کند با اشعار سپیدش از او یاد می‌کند، زیرا به نظرم سپید سروده‌های او از غزل و مثنوی‌اش بهتر است.

رضا اسماعیلی:
اشعار«سمت روشن دنیا» با الهام از آموزه های قرآنی و سنت های اصیل دینی سروده شده اند

رضا اسماعیلی در پایان این مراسم، با قدردانی از شرکت‌کنندگان در مراسم، گفت: این مجموعه یک کار معنا و مفهوم‌ محور است و اشعار این مجموعه با الهام از آموزه های قرآنی و سنت های اصیل دینی سروده شده اند.

در پایان این مراسم، از کتاب «سمت روشن دنیا» با حضور منتقدان و شاعران رونمایی شد.

 

خبرگزاری فارس سه دوشنبه 16 آذر 1395

http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13950915001368